Cùng em học toán · Lớp 3
Bán kính hình tròn: nhận biết và so độ dài – lớp 3
Bán kính nối tâm với một điểm trên đường tròn; các bán kính cùng hình bằng nhau.
Người lớn có thể đọc yêu cầu nếu cần. Em nói điều mình nhận ra và tự làm phần viết,vẽ trên giấy. Chọn một phần vừa sức rồi nghỉ khi cần.
Bắt đầu từ điều em đã biết
Điều em sẽ khám phá
Nhận ra đoạn nối tâm với một điểm trên đường tròn và sự bằng nhau của các bán kính cùng hình.
Trước khi bắt đầu
Biết tâm và đoạn thẳng.
Chuẩn bị một góc học nhỏ
- Compa, thước cm.
- Giấy bút.
Cùng học qua năm tình huống
Ví dụ đầu có hướng dẫn mở sẵn. Với các ví dụ sau, em quan sát và thử trước rồi mở cách kiểm tra.
1. Đoạn OC
Cùng làm mẫu
OC có phải bán kính không? Nêu hai đầu.
Cùng kiểm tra từng bước
- O là tâm.
- C thuộc đường tròn.
- Đoạn nối O với C là bán kính.
2. Ba bán kính
Khám phá tiếp
Kể tên các bán kính đã vẽ.
Một gợi ý nhỏ
Xét cả hai đầu đoạn, không chỉ đoạn có nằm trong hình.
Cùng kiểm tra từng bước
- Mỗi đoạn bắt đầu từ tâm O.
- Các đầu A, B, C đều thuộc đường tròn.
- Vậy OA, OB, OC đều là bán kính.
3. Một bán kính đã biết
Khám phá tiếp
OC = 4 cm trong cùng hình tròn. OA dài bao nhiêu?
Một gợi ý nhỏ
Xét cả hai đầu đoạn, không chỉ đoạn có nằm trong hình.
Cùng kiểm tra từng bước
- OA và OC cùng là bán kính của một hình tròn.
- Các bán kính cùng hình tròn bằng nhau.
- OA bằng OC nên dài 4 cm.
4. Đoạn nối hai đầu biên
Khám phá tiếp
AB đi từ A trên đường tròn tới B trên đường tròn. Cả AB có phải một bán kính không?
Một gợi ý nhỏ
Xét cả hai đầu đoạn, không chỉ đoạn có nằm trong hình.
Cùng kiểm tra từng bước
- Hai đầu của AB là A và B.
- Tâm O nằm giữa, không phải một đầu AB.
- Không gọi cả AB là bán kính.
5. Kiểm bằng thước
Khám phá tiếp
Tự vẽ hình tròn, nối tâm tới hai điểm trên đường tròn. Cần đo gì để kiểm?
Một gợi ý nhỏ
Xét cả hai đầu đoạn, không chỉ đoạn có nằm trong hình.
Cùng kiểm tra từng bước
- Chọn hai điểm trên đường tròn vừa vẽ.
- Nối từng điểm với tâm.
- Đo hai đoạn từ đúng tâm, đối chiếu bằng nhau.
Bốn việc em tự làm
Chọn một việc trước. Phần gợi ý và đáp án được mở riêng để em có thời gian tự nghĩ.
1. Đoạn OD
Em tự làm
OD có là bán kính không? Nêu lý do.
Một gợi ý nhỏ
Tìm tâm và đầu trên đường tròn.
Cùng kiểm tra từng bước
- O là tâm.
- D trên đường tròn.
- OD nối đúng hai mốc ấy.
2. Hai đoạn bằng nhau
Em tự làm
OA = 3 cm. OC trong cùng hình dài bao nhiêu?
Một gợi ý nhỏ
Hai bán kính cùng hình tròn.
Cùng kiểm tra từng bước
- OA và OC đều là bán kính.
- Bán kính cùng hình tròn bằng nhau.
- OC = 3 cm.
3. Tự nối hai bán kính
Em tự làm
Trên hình tròn em vẽ, chọn hai điểm trên đường tròn và nối tâm tới mỗi điểm.
Một gợi ý nhỏ
Giữ đúng tâm đã đánh.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đánh hai điểm trên đường tròn.
- Nối cả hai về tâm.
- Đọc tên hai bán kính.
4. Đo để kiểm bằng nhau
Em tự làm
Dùng thước đo hai bán kính vừa vẽ; ghi kết quả và điều thấy.
Một gợi ý nhỏ
Không đo nhầm đoạn nối hai đầu biên.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đặt mốc 0 tại tâm cho mỗi đoạn.
- Đọc đầu trên đường tròn.
- So hai số đo và kiểm thao tác nếu lệch.
Dùng điều vừa học
Giới thiệu hai bán kính
Vẽ và đặt tên hai bán kính, giải thích vì sao chúng bằng nhau.
Gợi ý để cùng thực hiện
- Giữ cùng một hình tròn.
- Nối từ tâm.
- Đo rồi đối chiếu.
Tên và độ dài phù hợp bán kính thật đã vẽ.
Cùng đồng hành với em
Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.
Gọi mọi đoạn bên trong là bán kính.
Cho chỉ đủ hai đầu của từng đoạn.
So hai bán kính của hai hình khác nhau như luôn bằng.
Nhắc điều kiện cùng một hình tròn.
Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
- Trẻ xét cả hai đầu.
- Trẻ nêu điều kiện cùng hình.
Dễ hơn một chút
Một bán kính rõ.
Thử thêm khi đã quen
Hai bán kính khác hướng trong cùng hình.
Phiếu luyện và bước tiếp theo
Học liệu miễn phí đi kèm
Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Bài học trên web vẫn học được mà không cần in.