Đến nội dung chính

Cùng em học toán · Lớp 3

Bán kính hình tròn: nhận biết và so độ dài – lớp 3

Bán kính nối tâm với một điểm trên đường tròn; các bán kính cùng hình bằng nhau.

Hiểu từng bướcThực hành và tự kiểm
Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.CO

Người lớn có thể đọc yêu cầu nếu cần. Em nói điều mình nhận ra và tự làm phần viết,vẽ trên giấy. Chọn một phần vừa sức rồi nghỉ khi cần.

Bắt đầu từ điều em đã biết

Điều em sẽ khám phá

Nhận ra đoạn nối tâm với một điểm trên đường tròn và sự bằng nhau của các bán kính cùng hình.

Trước khi bắt đầu

Biết tâm và đoạn thẳng.

Chuẩn bị một góc học nhỏ

  • Compa, thước cm.
  • Giấy bút.
Tìm tâmXác định tâm của đúng hình tròn.
Xét hai đầuMột đầu tâm, đầu kia trên đường tròn.
So bán kínhTrong cùng hình tròn, các bán kính có cùng độ dài.

Cùng học qua năm tình huống

Ví dụ đầu có hướng dẫn mở sẵn. Với các ví dụ sau, em quan sát và thử trước rồi mở cách kiểm tra.

1. Đoạn OC

Cùng làm mẫu

OC có phải bán kính không? Nêu hai đầu.

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.CO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Cùng kiểm tra từng bước
  1. O là tâm.
  2. C thuộc đường tròn.
  3. Đoạn nối O với C là bán kính.
Có; OC nối tâm O với C trên đường tròn.
Cách tự kiểmĐối chiếu một đầu tâm, đầu kia trên đường tròn; dùng thước trên hình vẽ thật.

2. Ba bán kính

Khám phá tiếp

Kể tên các bán kính đã vẽ.

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.ABCO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Xét cả hai đầu đoạn, không chỉ đoạn có nằm trong hình.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Mỗi đoạn bắt đầu từ tâm O.
  2. Các đầu A, B, C đều thuộc đường tròn.
  3. Vậy OA, OB, OC đều là bán kính.
OA, OB, OC.
Cách tự kiểmĐối chiếu một đầu tâm, đầu kia trên đường tròn; dùng thước trên hình vẽ thật.

3. Một bán kính đã biết

Khám phá tiếp

OC = 4 cm trong cùng hình tròn. OA dài bao nhiêu?

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.ACO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Xét cả hai đầu đoạn, không chỉ đoạn có nằm trong hình.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. OA và OC cùng là bán kính của một hình tròn.
  2. Các bán kính cùng hình tròn bằng nhau.
  3. OA bằng OC nên dài 4 cm.
OA = 4 cm.
Cách tự kiểmĐối chiếu một đầu tâm, đầu kia trên đường tròn; dùng thước trên hình vẽ thật.

4. Đoạn nối hai đầu biên

Khám phá tiếp

AB đi từ A trên đường tròn tới B trên đường tròn. Cả AB có phải một bán kính không?

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.ABO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Xét cả hai đầu đoạn, không chỉ đoạn có nằm trong hình.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Hai đầu của AB là A và B.
  2. Tâm O nằm giữa, không phải một đầu AB.
  3. Không gọi cả AB là bán kính.
Không. Một bán kính phải có một đầu tại tâm; cả AB không có đầu tại O.
Cách tự kiểmĐối chiếu một đầu tâm, đầu kia trên đường tròn; dùng thước trên hình vẽ thật.

5. Kiểm bằng thước

Khám phá tiếp

Tự vẽ hình tròn, nối tâm tới hai điểm trên đường tròn. Cần đo gì để kiểm?

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.BDO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Xét cả hai đầu đoạn, không chỉ đoạn có nằm trong hình.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chọn hai điểm trên đường tròn vừa vẽ.
  2. Nối từng điểm với tâm.
  3. Đo hai đoạn từ đúng tâm, đối chiếu bằng nhau.
Đo hai đoạn từ tâm tới đường tròn; chúng là các bán kính bằng nhau.
Cách tự kiểmĐối chiếu một đầu tâm, đầu kia trên đường tròn; dùng thước trên hình vẽ thật.

Bốn việc em tự làm

Chọn một việc trước. Phần gợi ý và đáp án được mở riêng để em có thời gian tự nghĩ.

1. Đoạn OD

Em tự làm

OD có là bán kính không? Nêu lý do.

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.DO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Tìm tâm và đầu trên đường tròn.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. O là tâm.
  2. D trên đường tròn.
  3. OD nối đúng hai mốc ấy.
Có, OD là bán kính.
Cách tự kiểmChỉ đúng hai đầu.

2. Hai đoạn bằng nhau

Em tự làm

OA = 3 cm. OC trong cùng hình dài bao nhiêu?

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.ACO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Hai bán kính cùng hình tròn.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. OA và OC đều là bán kính.
  2. Bán kính cùng hình tròn bằng nhau.
  3. OC = 3 cm.
3 cm.
Cách tự kiểmSo với số đo OA đã cho.

3. Tự nối hai bán kính

Em tự làm

Trên hình tròn em vẽ, chọn hai điểm trên đường tròn và nối tâm tới mỗi điểm.

Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Giữ đúng tâm đã đánh.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Đánh hai điểm trên đường tròn.
  2. Nối cả hai về tâm.
  3. Đọc tên hai bán kính.
Hai đoạn có một đầu chung là tâm và đầu kia trên đường tròn.
Cách tự kiểmĐo từ tâm tới mỗi điểm.

4. Đo để kiểm bằng nhau

Em tự làm

Dùng thước đo hai bán kính vừa vẽ; ghi kết quả và điều thấy.

Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Không đo nhầm đoạn nối hai đầu biên.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Đặt mốc 0 tại tâm cho mỗi đoạn.
  2. Đọc đầu trên đường tròn.
  3. So hai số đo và kiểm thao tác nếu lệch.
Hai bán kính của hình tròn vẽ đúng có độ dài bằng nhau.
Cách tự kiểmĐo lại từ đúng tâm.

Dùng điều vừa học

Giới thiệu hai bán kính

Vẽ và đặt tên hai bán kính, giải thích vì sao chúng bằng nhau.

Gợi ý để cùng thực hiện
  • Giữ cùng một hình tròn.
  • Nối từ tâm.
  • Đo rồi đối chiếu.

Tên và độ dài phù hợp bán kính thật đã vẽ.

Cùng đồng hành với em

Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.

Gọi mọi đoạn bên trong là bán kính.

Cho chỉ đủ hai đầu của từng đoạn.

So hai bán kính của hai hình khác nhau như luôn bằng.

Nhắc điều kiện cùng một hình tròn.

Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
  • Trẻ xét cả hai đầu.
  • Trẻ nêu điều kiện cùng hình.

Dễ hơn một chút

Một bán kính rõ.

Thử thêm khi đã quen

Hai bán kính khác hướng trong cùng hình.

Phiếu luyện và bước tiếp theo

Học liệu miễn phí đi kèm

Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Bài học trên web vẫn học được mà không cần in.

Học liệu miễn phí do Cùng Học Toán tự biên soạn.

Nhìn rõ · Thử làm · Tự kiểm tra · cunghoctoan.com