Ba lớp đơn vị, nghìn, triệu và cách tách số – lớp 4
Cùng Học Toán · Lớp 4 · L4-01-B2
Ba lớp đơn vị, nghìn, triệu và cách tách số – lớp 4
Xác định lớp đơn vị, lớp nghìn, lớp triệu và ba hàng trong mỗi lớp. Em sẽ thử nhiều cách nhìn, giải thích từng bước và kiểm lại kết quả.
Em sẽ làm được
Xác định lớp đơn vị, lớp nghìn, lớp triệu và ba hàng trong mỗi lớp.
Cần biết trước
Biết đơn vị, chục, trăm, nghìn và triệu.
Chuẩn bị
Giấy nháp, bút và bảng hàng nếu cần. Em có thể làm từng phần rồi nghỉ.
Nhìn cho rõ, làm từng bước
Bắt đầu từ những điều em đã biết. Hai ví dụ đầu được mở lời giải để em theo dõi cách nghĩ.
Ví dụ 1. Ghép số theo lớp
Ghép số
Viết số có lớp triệu 8, lớp nghìn 304 và lớp đơn vị 21.
| Lớp triệu | Lớp nghìn | Lớp đơn vị |
|---|---|---|
| 8 | 304 | 021 |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Sau lớp đầu, mỗi lớp cần đủ ba chữ số.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Thêm chữ số 0 ở đầu lớp nếu lớp đó có ít hơn ba chữ số.
Cùng làm từng bước
- Viết lớp triệu trước: 8.
- Lớp nghìn phải có ba vị trí: 304.
- Lớp đơn vị cũng phải có ba vị trí: 021.
- Ghép đúng thứ tự: 8 | 304 | 021, được $8\,304\,021$.
Tách lại $8\,304\,021$ thành ba lớp; các lớp phải là 8, 304, 021.
Ví dụ 2. Tách để chỉ tên lớp
Đọc và giải thích
Đọc số $42\,803\,175$ rồi giải thích từng lớp.
| Lớp triệu | Lớp nghìn | Lớp đơn vị |
|---|---|---|
| 42 | 803 | 175 |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Chia nhóm ba chữ số từ bên phải.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Đọc mỗi lớp có giá trị khác 0; thêm tên triệu hoặc nghìn đúng chỗ.
Cùng làm từng bước
- Tách từ phải sang trái: 42 | 803 | 175.
- Phần lớp triệu là 42; đọc “bốn mươi hai triệu”.
- Lớp nghìn là 803; đọc “tám trăm linh ba nghìn”.
- Lớp đơn vị là 175; đọc “một trăm bảy mươi lăm”.
- Ghép lời đọc: “bốn mươi hai triệu tám trăm linh ba nghìn một trăm bảy mươi lăm”.
Viết lại theo ba lớp từ lời đọc để kiểm đủ các hàng.
Đổi cách nhìn, hiểu sâu hơn
Có thể đọc hình, lập bảng, tìm lỗi hoặc thử một tình huống khác. Mỗi câu hỏi đều có gợi ý riêng để em tự bắt đầu.
Ví dụ 3. Ghép số theo lớp
Ghép số
Viết số có lớp triệu 12, lớp nghìn 8 và lớp đơn vị 4.
| Lớp triệu | Lớp nghìn | Lớp đơn vị |
|---|---|---|
| 12 | 008 | 004 |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Sau lớp đầu, mỗi lớp cần đủ ba chữ số.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Thêm chữ số 0 ở đầu lớp nếu lớp đó có ít hơn ba chữ số.
Cùng làm từng bước
- Viết lớp triệu trước: 12.
- Lớp nghìn phải có ba vị trí: 008.
- Lớp đơn vị cũng phải có ba vị trí: 004.
- Ghép đúng thứ tự: 12 | 008 | 004, được $12\,008\,004$.
Tách lại $12\,008\,004$ thành ba lớp; các lớp phải là 12, 008, 004.
Ví dụ 4. Một lớp không được có bốn chữ số
Tìm lỗi
Bạn tách 52 003 017 thành 520 | 3017. Em sửa cách tách.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Bắt đầu từ phải, lấy ba chữ số cuối được 017.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Ba chữ số kế tiếp là 003.
Cùng làm từng bước
- Bắt đầu từ phải, lấy ba chữ số cuối được 017.
- Ba chữ số kế tiếp là 003.
- Phần đầu còn 52; tách đúng: 52 | 003 | 017.
- Tên ba lớp lần lượt là triệu, nghìn và đơn vị.
Ghép 52, 003, 017 khôi phục đủ tám chữ số của số ban đầu.
Ví dụ 5. Thẻ giá trị trên bảng hàng
Đọc bảng
Trong $3\,124\,006$, chữ số ở hàng nghìn là chữ số nào? Nó có giá trị bao nhiêu?
| Chữ số | Hàng | Giá trị |
|---|---|---|
| 4 | nghìn | $4\,000$ |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Chỉ đúng vị trí trước khi nhân.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Lấy chữ số nhân với giá trị của một đơn vị hàng đó.
Cùng làm từng bước
- Đếm các hàng từ phải sang trái; bắt đầu bằng hàng đơn vị.
- Vị trí cần tìm là hàng nghìn; chữ số ở đó là 4.
- Mỗi đơn vị hàng này bằng $1\,000$ đơn vị.
- Giá trị chữ số là $4\times1\,000=4\,000$.
Chữ số 4 là ký hiệu; giá trị trong số đang xét là $4\,000$.
Ví dụ 6. Từ lời nhắn tới nhãn số
Tình huống
Viết số có lớp triệu 17, lớp nghìn 2 và lớp đơn vị 21.
| Lớp triệu | Lớp nghìn | Lớp đơn vị |
|---|---|---|
| 17 | 002 | 021 |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Sau lớp đầu, mỗi lớp cần đủ ba chữ số.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Thêm chữ số 0 ở đầu lớp nếu lớp đó có ít hơn ba chữ số.
Cùng làm từng bước
- Viết lớp triệu trước: 17.
- Lớp nghìn phải có ba vị trí: 002.
- Lớp đơn vị cũng phải có ba vị trí: 021.
- Ghép đúng thứ tự: 17 | 002 | 021, được $17\,002\,021$.
Tách lại $17\,002\,021$ thành ba lớp; các lớp phải là 17, 002, 021.
Ví dụ 7. Cần biết đúng hàng
Dữ kiện thiếu
Một thẻ chỉ ghi chữ số 5, chưa chỉ vị trí. Có biết nó mang giá trị 5 triệu không?
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Chữ số 5 có thể nằm ở nhiều hàng.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Nếu ở hàng triệu, nó chỉ $5\,000\,000$.
Cùng làm từng bước
- Chữ số 5 có thể nằm ở nhiều hàng.
- Nếu ở hàng triệu, nó chỉ $5\,000\,000$.
- Nếu ở hàng nghìn, nó chỉ $5\,000$.
- Cần biết hàng hoặc số đầy đủ mới xác định giá trị.
Hai trường hợp cùng chữ số nhưng cho giá trị khác nhau.
Ví dụ 8. Em tự tạo một nhãn
Thử thêm
Viết một số có lớp triệu 22, lớp nghìn bằng 0, lớp đơn vị có chữ số 8 ở hàng chục. Đọc một số em chọn.
Có thể để dành cho lượt học sau
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Giữ lớp triệu là 22.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Lớp nghìn viết 000.
Cùng làm từng bước
- Giữ lớp triệu là 22.
- Lớp nghìn viết 000.
- Có thể chọn lớp đơn vị 080.
- Một số phù hợp là $22\,000\,080$; đọc “hai mươi hai triệu không trăm tám mươi”.
Có thể chọn lớp đơn vị khác 080 nếu hàng chục vẫn là 8; đọc lại đúng số em chọn.
Em tự thử, có người dẫn đường
Bốn câu đầu giữ nội dung luyện tập gốc. Em làm trên giấy hoặc nói cách nghĩ; mở từng gợi ý trước khi xem lời giải đầy đủ.
Bài 1. Nhiệm vụ 1
Củng cố
Tách 128 405 672 thành ba lớp, ghi tên từng lớp.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Chia từ phía bên phải, ba chữ số một nhóm.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Nhóm phải nhất là lớp đơn vị.
Đối chiếu lời giải
- Tách: 128 | 405 | 672.
- Nhóm 672 là lớp đơn vị.
- Nhóm 405 là lớp nghìn; nhóm 128 là lớp triệu.
Ghép ba nhóm theo đúng thứ tự được 128 405 672.
Bài 2. Nhiệm vụ 2
Củng cố
Trong 76 903 218, chữ số 9 thuộc hàng nào, lớp nào?
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đặt 76 | 903 | 218.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Chữ số đầu lớp nghìn ở hàng trăm nghìn.
Đối chiếu lời giải
- Chữ số 9 nằm trong lớp nghìn: 903.
- Nó ở hàng trăm nghìn.
- Giá trị là $9\times100\,000=900\,000$.
Không nhầm 9 trăm nghìn với 9 nghìn.
Bài 3. Nhiệm vụ 3
Củng cố
Viết số có lớp triệu là 7, lớp nghìn là 12, lớp đơn vị là 5.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Viết mỗi lớp sau lớp triệu đủ ba chữ số.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
12 thành 012, còn 5 thành 005.
Đối chiếu lời giải
- Lớp triệu: 7.
- Lớp nghìn: 012; lớp đơn vị: 005.
- Ghép: 7 | 012 | 005, được $7\,012\,005$.
Tách lại số vừa viết có đúng ba lớp 7, 012, 005.
Bài 4. Nhiệm vụ 4
Củng cố
Bạn tách 45 006 123 thành lớp triệu 450 và lớp đơn vị 6123. Em sửa cách tách.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Bắt đầu tách ở hàng đơn vị.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Mỗi nhóm có ba chữ số, trừ nhóm đầu có thể ngắn hơn.
Đối chiếu lời giải
- Tách đúng: 45 | 006 | 123.
- Lớp triệu là 45, không phải 450.
- Lớp nghìn là 006; lớp đơn vị là 123, không thể có bốn chữ số trong lớp này.
45 006 123 có tám chữ số; ba nhóm 45, 006, 123 giữ đủ tám chữ số.
Bài 5. Viết từ ba lớp
Tự luyện
Viết số có lớp triệu 26, lớp nghìn 2 và lớp đơn vị 19.
| Lớp triệu | Lớp nghìn | Lớp đơn vị |
|---|---|---|
| 26 | 002 | 019 |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Sau lớp đầu, mỗi lớp cần đủ ba chữ số.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Thêm chữ số 0 ở đầu lớp nếu lớp đó có ít hơn ba chữ số.
Đối chiếu lời giải
- Viết lớp triệu trước: 26.
- Lớp nghìn phải có ba vị trí: 002.
- Lớp đơn vị cũng phải có ba vị trí: 019.
- Ghép đúng thứ tự: 26 | 002 | 019, được $26\,002\,019$.
Tách lại $26\,002\,019$ thành ba lớp; các lớp phải là 26, 002, 019.
Bài 6. Xác định giá trị
Tự luyện
Trong $85\,022\,317$, chữ số ở hàng trăm nghìn là chữ số nào? Nó có giá trị bao nhiêu?
| Chữ số | Hàng | Giá trị |
|---|---|---|
| 0 | trăm nghìn | $0$ |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Chỉ đúng vị trí trước khi nhân.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Lấy chữ số nhân với giá trị của một đơn vị hàng đó.
Đối chiếu lời giải
- Đếm các hàng từ phải sang trái; bắt đầu bằng hàng đơn vị.
- Vị trí cần tìm là hàng trăm nghìn; chữ số ở đó là 0.
- Mỗi đơn vị hàng này bằng $100\,000$ đơn vị.
- Giá trị chữ số là $0\times100\,000=0$.
Chữ số 0 là ký hiệu; giá trị trong số đang xét là $0$.
Bài 7. Tách rồi ghép
Tự luyện
Viết $42\,020\,305$ thành tổng giá trị của các chữ số khác 0.
| Phần | Giá trị |
|---|---|
| 1 | $40\,000\,000$ |
| 2 | $2\,000\,000$ |
| 3 | $20\,000$ |
| 4 | $300$ |
| 5 | $5$ |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Mỗi chữ số phải được đọc cùng tên hàng của nó.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Một chữ số ở hàng triệu biểu thị hàng triệu, không chỉ là giá trị của chữ số đứng riêng.
Đối chiếu lời giải
- Tách lớp để không nhầm hàng: 42 | 020 | 305.
- Đi từ trái sang phải; giữ giá trị của từng chữ số khác 0.
- Các giá trị cần giữ là $40\,000\,000$, $2\,000\,000$, $20\,000$, $300$, $5$.
- Vì vậy, $42\,020\,305=40\,000\,000+2\,000\,000+20\,000+300+5$.
Cộng các phần theo hàng để ghép lại đúng số ban đầu; các hàng có chữ số 0 đóng góp 0.
Bài 8. Giải thích nhãn khác nhau
Thử thêm
Hai nhãn ghi 8 030 004 và 8 003 004. Em đọc và chỉ phần khiến chúng khác nhau.
Có thể để dành cho lượt học sau
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Cùng lớp triệu 8 và cùng lớp đơn vị 004.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Lớp nghìn ở nhãn đầu là 030, ở nhãn sau là 003.
Đối chiếu lời giải
- Cùng lớp triệu 8 và cùng lớp đơn vị 004.
- Lớp nghìn ở nhãn đầu là 030, ở nhãn sau là 003.
- 30 nghìn khác 3 nghìn; hai nhãn không biểu thị cùng một số.
- Đọc: “tám triệu không trăm ba mươi nghìn không trăm linh bốn” và “tám triệu không trăm linh ba nghìn không trăm linh bốn”.
Đối chiếu vị trí chữ số 3 trước khi chép nhãn.
Nói lại để nhớ lâu
Em thử giải thích cách làm và cách kiểm, rồi chọn việc cần luyện thêm.
Em tự hỏi
- Em đã giữ đúng các dữ kiện và vị trí của từng số chưa?
- Em có giải thích được vì sao chọn cách làm đó không?
- Em đã kiểm lại bằng một cách phù hợp với cả câu hỏi chưa?
Dành cho người lớn · Hỏi để em tự nghĩ
Cho em thử trước, rồi dùng một câu hỏi gợi mở phù hợp:
- Con chỉ vào dữ kiện đã dùng và nói vì sao chọn chúng.
- Con thử kiểm lại bằng một cách khác được không?
Có thể dùng đồ vật hoặc hình vẽ để giải thích lại. Chấp nhận cách khác nếu giữ đúng dữ kiện và em tự kiểm được kết quả.
Mang bài học ra trang giấy
Tải bộ phiếu theo chủ đề để tự làm; hình minh hoạ và các gợi ý bổ sung được đọc trực tiếp trên trang này.