Đến nội dung chính

Cùng Học Toán · Lớp 4 · L4-29-B4

Đo góc 120° và 180° bằng thước đo góc – lớp 4

Dùng thước đo góc để đo góc 120° và 180°. Em sẽ nhìn dữ kiện, thử từng bước và nói lại cách tự kiểm.

Nhìn cho rõNói cách nghĩTự kiểm lại
Góc có đỉnh O và tia gốc hướng sang phảiHai tia chung đỉnh O tạo độ mở 120 độ. Thang minh họa bắt đầu 0 ở tia gốc bên phải, 90 ở phía trên và 180 bên trái.0306090120150180OGóc 120° · tia gốc hướng sang phải

Em sẽ làm được

Dùng thước đo góc để đo góc 120° và 180°.

Cần biết trước

Biết đo góc 60° và 90°, nhận góc tù và bẹt.

Chuẩn bị

Thước đo góc, giấy, bút, bản in.

Nhìn cho rõ, làm từng bước

Bắt đầu từ những điều em đã biết. Hai ví dụ đầu được mở lời giải để em theo dõi cách nghĩ.

Ví dụ 1. Đọc góc 120 độ

Cùng khám phá

Thước đặt đúng, từ 0 ở tia phải đến tia còn lại là 120. Nêu kết quả.

Góc có đỉnh O và tia gốc hướng sang phảiHai tia chung đỉnh O tạo độ mở 120 độ. Thang minh họa bắt đầu 0 ở tia gốc bên phải, 90 ở phía trên và 180 bên trái.0306090120150180OGóc 120° · tia gốc hướng sang phải
Góc có đỉnh O và tia gốc hướng sang phải
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Em có đi qua mốc 90 không?

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Một góc tù phải lớn hơn 90 độ.

Cùng làm từng bước
  1. Chọn đúng đầu 0 ở tia gốc.
  2. Theo thang đi qua 90 rồi đến 120.
  3. Góc đo được là $120^\circ$.
  4. Vì $90<120<180$, góc là góc tù.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Độ mở lớn hơn góc vuông nhưng nhỏ hơn góc bẹt.

Ví dụ 2. Đọc góc 180 độ

Cùng khám phá

Hai tia đối nhau nằm trên cạnh thẳng của thước. Số đo góc là bao nhiêu?

Góc có đỉnh O và tia gốc hướng sang phảiHai tia chung đỉnh O tạo độ mở 180 độ. Thang minh họa bắt đầu 0 ở tia gốc bên phải, 90 ở phía trên và 180 bên trái.0306090120150180OGóc 180° · tia gốc hướng sang phải
Góc có đỉnh O và tia gốc hướng sang phải
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Xem vị trí tia đối với vạch 0.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Tia ngược hướng nằm ở đầu 180.

Cùng làm từng bước
  1. Tâm thước đặt tại đỉnh chung.
  2. Một tia qua 0, tia đối đi qua 180.
  3. Góc đo được là $180^\circ$.
  4. Đây là góc bẹt, không gọi là góc tù.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

180 là mốc góc bẹt; góc tù nhỏ hơn mốc này.

Đổi cách nhìn, hiểu sâu hơn

Có thể đọc hình, lập bảng, tìm lỗi hoặc thử một tình huống khác. Mỗi câu hỏi đều có gợi ý riêng để em tự bắt đầu.

Ví dụ 3. Số 60 không hợp góc tù

Cùng khám phá

Xét lại góc ở Ví dụ 1 của bài này: thước đặt đúng nhưng bạn đọc nhầm thang thành 60 độ. Em kiểm và sửa thế nào?

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

So 60 với 90 trước.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Có thể bạn đã đọc thang bắt đầu ở đầu kia.

Cùng làm từng bước
  1. Góc tù phải lớn hơn 90 độ.
  2. 60 độ lại nhỏ hơn 90 độ.
  3. Đặt lại tâm/tia gốc và chọn đúng thang.
  4. Với hình đang xét, đọc 120 độ, phù hợp góc tù.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Kiểm cả cách đặt thước, không tự sửa một con số khi chưa kiểm.

Ví dụ 4. Mốc phân loại

Cùng khám phá

Các số đo 90 độ, 120 độ, 180 độ có thuộc cùng một loại góc không?

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đặc biệt chú ý các giá trị đúng bằng mốc.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Góc tù không bao gồm 90 và 180.

Cùng làm từng bước
  1. 90 độ đúng bằng góc vuông.
  2. 120 độ nằm giữa 90 và 180 nên là góc tù.
  3. 180 độ là góc bẹt.
  4. Ba mốc cho ba loại; không gộp tất cả góc không nhọn thành góc tù.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Kiểm điều kiện lớn hơn, bé hơn và bằng ở từng mốc.

Ví dụ 5. Độ mở không theo nét dài

Đổi cách nhìn

Hai bản vẽ cùng góc 45 độ; bản thứ hai kéo dài hai tia. Số đo có đổi không?

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Tia có thể vẽ dài hoặc ngắn hơn.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Số đo góc gắn với hướng hai tia, không gắn chiều dài nét.

Cùng làm từng bước
  1. Đỉnh chung và hai hướng được giữ nguyên.
  2. Chỉ độ dài phần nét thay đổi.
  3. Độ mở không thay đổi.
  4. Cả hai góc có cùng số đo.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Đặt đúng thước lên hai bản sẽ đọc cùng số nếu nét vẽ chính xác.

Ví dụ 6. Kiểm một kết quả ghi nhầm

Tìm lỗi

Bạn ghi số đo góc là 8 cm. Em chỉ chỗ cần hỏi lại.

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đơn vị nói em đang đo đại lượng nào.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Thước thẳng và thước đo góc có chức năng khác nhau.

Cùng làm từng bước
  1. cm là đơn vị đo độ dài.
  2. Góc cần được đo độ mở bằng đơn vị độ.
  3. Hỏi lại bạn đã dùng dụng cụ nào và đo đại lượng nào.
  4. Đo lại bằng thước đo góc rồi ghi số kèm ký hiệu độ.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Không chỉ đổi cm thành độ mà giữ số 8; phải kiểm cách đo.

Ví dụ 7. Xoay cả tờ giấy

Thao tác

Một góc vuông được xoay cả tờ giấy. Góc có thôi là góc vuông không?

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Em so hai tia với nhau, không so riêng một tia với mép bàn.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đặt lại êke theo hướng mới.

Cùng làm từng bước
  1. Cả hai tia xoay cùng với tờ giấy.
  2. Độ mở giữa hai tia vẫn giữ nguyên.
  3. Góc vẫn là góc vuông.
  4. Có thể xoay êke để đặt trùng góc, không buộc êke nằm ngang.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Tư thế trên trang không phải điều kiện phân loại.

Ví dụ 8. Đủ dữ kiện chưa?

Thử thêm

Một hình chỉ cho một tia và ghi độ dài 7 cm. Đã xác định được một góc chưa?

Có thể để dành cho lượt học sau

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đếm số tia được mô tả.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Hai tia và gốc chung là dữ kiện cần có.

Cùng làm từng bước
  1. Một góc cần hai tia chung gốc.
  2. Hình mới có một tia nên thiếu tia thứ hai.
  3. Độ dài phần nét không thay cho độ mở.
  4. Cần thêm tia và đỉnh chung mới nói được góc đang xét.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Không tự đoán góc từ con số độ dài.

Em tự thử, có người dẫn đường

Bốn câu đầu giữ nội dung luyện tập gốc. Em làm trên giấy hoặc nói cách nghĩ; mở từng gợi ý trước khi xem lời giải đầy đủ.

Bài 1. Nhiệm vụ 1

Củng cố

Đo góc trong hình bằng thước đo góc, ghi số đo và loại góc.

Hai tia chung một đỉnh, không ghi sẵn số đo góc; dùng thước đo góc trên bản in.
Hai tia chung một đỉnh, không ghi sẵn số đo góc; dùng thước đo góc trên bản in.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Góc mở rộng qua 90.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đọc đúng thang từ tia gốc.

Đối chiếu lời giải
  1. Đặt tâm tại đỉnh.
  2. Canh tia bên phải qua 0 và chọn thang tăng từ đó.
  3. Tia nghiêng đi qua 120.
  4. Góc 120 độ là góc tù vì $90<120<180$.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

So với góc vuông và góc bẹt sau khi đo.

Bài 2. Nhiệm vụ 2

Củng cố

Đo góc trong hình bằng thước đo góc. Hai tia có quan hệ gì?

Hai tia chung một đỉnh, không ghi sẵn số đo góc; dùng thước đo góc trên bản in.
Hai tia chung một đỉnh, không ghi sẵn số đo góc; dùng thước đo góc trên bản in.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Nhìn cả hai đầu của cạnh thẳng thước.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Góc bẹt ứng với 180 độ.

Đối chiếu lời giải
  1. Đặt tâm thước tại điểm chung.
  2. Một tia qua 0, tia còn lại qua 180.
  3. Đọc 180 độ.
  4. Hai tia đối nhau tạo góc bẹt.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Kiểm hai tia cùng đường thẳng nhưng ngược chiều.

Bài 3. Nhiệm vụ 3

Củng cố

Kẻ một đường thẳng, đánh dấu điểm O ở giữa để có hai tia đối nhau. Dùng thước đo góc kiểm góc tại O.

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

O phải là gốc chung của hai tia.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đặt O ở trong đoạn nét em kẻ.

Đối chiếu lời giải
  1. Kẻ một đường thẳng.
  2. Đặt O ở giữa phần nét để có hai tia về hai phía.
  3. Đặt tâm thước tại O, một tia qua 0.
  4. Tia đối qua 180 nên góc là 180 độ.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Nếu hai nét không thẳng hàng, sửa nét rồi mới kết luận.

Bài 4. Nhiệm vụ 4

Củng cố

Bạn thấy góc tù trong nhiệm vụ 1 nhưng đọc 60°. Không nhìn đáp án, em dùng loại góc để phát hiện lỗi và kiểm lại như thế nào?

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Dùng mốc 90 để loại 60.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Có hai thang, cần chọn thang có 0 ở tia gốc.

Đối chiếu lời giải
  1. Góc tù phải lớn hơn 90 độ.
  2. 60 độ bé hơn 90 độ nên số ghi không hợp.
  3. Đặt lại tâm và tia gốc.
  4. Đọc thang đúng được 120 độ.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Số cuối phù hợp cả thước và loại góc.

Bài 5. Phân loại theo mốc

Cùng khám phá

Một góc được đo đúng là 55 độ. So với góc vuông rồi nêu loại.

Góc có đỉnh O và tia gốc hướng sang phảiHai tia chung đỉnh O tạo độ mở 55 độ. Thang minh họa bắt đầu 0 ở tia gốc bên phải, 90 ở phía trên và 180 bên trái.0306090120150180OGóc 55° · tia gốc hướng sang phải
Góc có đỉnh O và tia gốc hướng sang phải
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

So số đo với 90 độ.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Bé hơn góc vuông là nhọn.

Đối chiếu lời giải
  1. Số đo là $55^\circ$.
  2. Vì $55<90$, góc bé hơn góc vuông.
  3. Góc này là góc nhọn.
  4. Độ dài hai tia không làm thay đổi kết luận.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Đọc đúng đơn vị độ, không đổi thành cm.

Bài 6. Một số đo cần kiểm

Cùng khám phá

Bạn thấy góc tù nhưng ghi 60 độ. Cần kiểm điều gì?

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

So số đã ghi với mốc góc vuông.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Một góc tù phải lớn hơn 90 độ.

Đối chiếu lời giải
  1. $60<90$ nên số ghi chỉ một góc nhọn.
  2. Số ghi không phù hợp nhận dạng góc tù.
  3. Đặt lại tâm và tia qua 0.
  4. Chọn đúng thang rồi đọc lại, không giữ số cũ chỉ vì đã ghi.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Kết luận cuối dùng số đo sau khi kiểm dụng cụ.

Bài 7. Ghi một lần đo thật

Cùng khám phá

Tự tạo một góc bằng hai que, ghi dự đoán rồi lập bảng số đo.

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Giữ góc không đổi trong lúc đặt dụng cụ.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Bảng có cột dự đoán và cột số đo riêng.

Đối chiếu lời giải
  1. Cố định hai que tại một đầu chung.
  2. Ghi dự đoán loại góc.
  3. Đo đúng tâm và tia gốc, ghi số đọc thật.
  4. Đối chiếu số đo với loại góc đã dự đoán.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Nếu chưa đo, chỉ ghi kế hoạch và chưa có số đo thật.

Bài 8. Hai điều kiện

Cùng khám phá

Bạn đã đặt một tia qua 0 nhưng tâm thước lệch đỉnh. Đã đủ để đọc góc chưa?

Có thể để dành cho lượt học sau

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Kiểm cả tâm lẫn vạch 0.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đúng một vị trí chưa thay được vị trí kia.

Đối chiếu lời giải
  1. Một tia qua 0 là điều kiện cần.
  2. Tâm lệch đỉnh nên điều kiện thứ hai chưa đúng.
  3. Đặt lại tâm trùng đỉnh nhưng vẫn giữ tia gốc qua 0.
  4. Khi hai vị trí cùng đúng mới đọc số.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Đánh dấu đỉnh trước giúp nhìn tâm có trùng hay không.

Nói lại để nhớ lâu

Em thử giải thích cách làm và cách kiểm, rồi chọn việc cần luyện thêm.

Em tự hỏi

  1. Em đã đọc đúng điều cần làm và dữ kiện chưa?
  2. Mỗi bước em viết có giữ đúng đơn vị hoặc đặc điểm đang kiểm không?
  3. Em có một cách kiểm lại toàn bộ kết quả không?
Dành cho người lớn · Hỏi để em tự nghĩ

Cho em thử trước, rồi dùng một câu hỏi gợi mở phù hợp:

  • Em dựa vào dữ kiện hoặc thao tác nào để kết luận?
  • Nếu kết quả chưa khớp, em muốn kiểm lại bước nào trước?

Có thể dùng đồ vật hoặc hình vẽ để giải thích lại. Chấp nhận cách khác nếu giữ đúng dữ kiện và em tự kiểm được kết quả.

Mang bài học ra trang giấy

Tải bộ phiếu theo chủ đề để tự làm; hình minh hoạ và các gợi ý bổ sung được đọc trực tiếp trên trang này.