Đến nội dung chính

Cùng Học Toán · Lớp 4 · L4-34-B2

Đề-xi-mét vuông và quan hệ với xăng-ti-mét vuông – lớp 4

Nhận dm² và quan hệ 1 dm²=100 cm². Em sẽ nhìn dữ kiện, thử từng bước và nói lại cách tự kiểm.

Nhìn cho rõNói cách nghĩTự kiểm lại
1 dm² gồm 100 ô 1 cm²Hình vuông chia thành 10 hàng, mỗi hàng 10 ô bằng nhau. Tổng 100 ô; đổi đơn vị diện tích phải xét cả hai chiều.10 ô mỗi hàng10 hàng × 10 ô =100 ô

Em sẽ làm được

Nhận dm² và quan hệ 1 dm²=100 cm².

Cần biết trước

Biết dm, cm và diện tích hình vuông.

Chuẩn bị

Thước, giấy, bút; có thể ghép các ô 1 cm².

Nhìn cho rõ, làm từng bước

Bắt đầu từ những điều em đã biết. Hai ví dụ đầu được mở lời giải để em theo dõi cách nghĩ.

Ví dụ 1. Một đề-xi-mét vuông

Cùng khám phá

Vẽ hình vuông cạnh 1 dm trên giấy đủ lớn. Đổi diện tích sang cm².

1 dm² gồm 100 ô 1 cm²Hình vuông chia thành 10 hàng, mỗi hàng 10 ô bằng nhau. Tổng 100 ô; đổi đơn vị diện tích phải xét cả hai chiều.10 ô mỗi hàng10 hàng × 10 ô =100 ô
1 dm² gồm 100 ô 1 cm²
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đổi cạnh trước để vẽ đúng.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

10 cm × 10 cm tạo 100 cm².

Cùng làm từng bước
  1. 1 dm = 10 cm nên vẽ cạnh dài thật 10 cm.
  2. Diện tích hình là 1 dm².
  3. Chia tưởng tượng thành 10 hàng, mỗi hàng 10 ô 1 cm².
  4. Suy ra 1 dm² = 100 cm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Không đo hình minh họa trên màn hình thay cạnh thật.

Ví dụ 2. Đổi đề-xi-mét vuông

Cùng khám phá

Đổi 7 dm² sang cm².

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đọc mốc giữa dm² và cm² trước.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.

Cùng làm từng bước
  1. Mốc đổi: 1 dm² = 100 cm².
  2. Có 7 nhóm, mỗi nhóm 100 cm².
  3. Tính $7×100=700$.
  4. Kết luận 7 dm² = 700 cm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Đổi ngược: $700:100=7$, trở lại số đo ban đầu.

Đổi cách nhìn, hiểu sâu hơn

Có thể đọc hình, lập bảng, tìm lỗi hoặc thử một tình huống khác. Mỗi câu hỏi đều có gợi ý riêng để em tự bắt đầu.

Ví dụ 3. Phần lớn và phần nhỏ

Cùng khám phá

Đổi 3 dm² 45 cm² sang cm².

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đổi 3 dm² trước.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Thêm 45 cm² vào 300 cm².

Cùng làm từng bước
  1. Hai phần phải cùng cm² trước khi cộng.
  2. 3 dm² = 300 cm².
  3. Tính $300+45=345$.
  4. Trả lời: 345 cm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Kiểm bằng phép tính ngược: $345-(45)=300$. Đối chiếu các số đo đã đổi: 3 dm² = 300 cm².

Ví dụ 4. Kiểm phép đổi ngược

Cùng khám phá

Đổi 800 cm² sang dm².

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đọc mốc giữa cm² và dm² trước.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.

Cùng làm từng bước
  1. Mốc đổi: 1 dm² = 100 cm².
  2. Mỗi nhóm gồm 100 cm²; chia thành nhóm dm².
  3. Tính $800:100=8$.
  4. Kết luận 800 cm² = 8 dm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Đổi ngược: $8×100=800$, trở lại số đo ban đầu.

Ví dụ 5. Nhìn bảng theo hai chiều

Cùng khám phá

Dùng bảng mốc để giải thích vì sao đổi diện tích qua một bậc thường nhân 100.

Đổi diện tích theo hai chiều
Mốc cạnh Mốc diện tích
1 cm = 10 mm 1 cm² = 100 mm²
1 dm = 10 cm 1 dm² = 100 cm²
1 m = 10 dm 1 m² = 100 dm² = 10 000 cm²
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Chỉ hai chiều trên hình vuông.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đếm số hàng và ô mỗi hàng.

Cùng làm từng bước
  1. Hai đơn vị cạnh liên tiếp chênh nhau 10 lần.
  2. Diện tích của ô vuông xét cả chiều dài và rộng.
  3. Hai chiều cùng tăng 10 lần nên có $10×10=100$ ô.
  4. Vì vậy đơn vị diện tích lớn chứa 100 đơn vị diện tích bé liền kề.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Không áp dụng máy móc hệ số 10 của độ dài.

Ví dụ 6. Một phép đổi cùng mốc

Cùng khám phá

Đổi 4 dm² sang cm².

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đọc mốc giữa dm² và cm² trước.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.

Cùng làm từng bước
  1. Mốc đổi: 1 dm² = 100 cm².
  2. Có 4 nhóm, mỗi nhóm 100 cm².
  3. Tính $4×100=400$.
  4. Kết luận 4 dm² = 400 cm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Đổi ngược: $400:100=4$, trở lại số đo ban đầu.

Ví dụ 7. Dây không đo bằng cm²

Cùng khám phá

Bạn nói cần 30 cm² dây viền. Em sửa cách ghi đơn vị.

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đang đo chiều dài hay mặt phủ?

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Dây là đường, không là diện tích.

Cùng làm từng bước
  1. Dây viền là độ dài theo đường bao.
  2. cm² dùng cho phần mặt được phủ.
  3. Cần dùng cm hoặc m, tùy số đo, không dùng cm².
  4. Đọc lại toàn bộ yêu cầu và ghi kết luận đã sửa.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Muốn xác nhận số 30 phải có kích thước hoặc phép đo, không chỉ sửa đơn vị.

Ví dụ 8. Kết quả chưa có dữ kiện

Cùng khám phá

Em chưa đo tấm bìa. Có thể ghi diện tích đúng bằng 24 cm² vì một ví dụ đã dùng số đó không?

Có thể để dành cho lượt học sau

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Tách bài mô phỏng và đồ vật.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Thiếu dữ kiện thì ghi điều cần đo.

Cùng làm từng bước
  1. 24 cm² thuộc dữ kiện ví dụ, chưa thuộc vật của em.
  2. Ghi đây là dự đoán nếu có lí do ước lượng.
  3. Đo cạnh thật bằng dụng cụ phù hợp.
  4. Sau khi tính từ số đo mới ghi diện tích đã xác định.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Không mượn kích thước ví dụ làm số đo thật.

Em tự thử, có người dẫn đường

Bốn câu đầu giữ nội dung luyện tập gốc. Em làm trên giấy hoặc nói cách nghĩ; mở từng gợi ý trước khi xem lời giải đầy đủ.

Bài 1. Nhiệm vụ 1

Củng cố

Vẽ một hình vuông cạnh 1 dm trên tờ giấy riêng đủ lớn đã chuẩn bị. Ghi diện tích theo dm² và cm² vào khung phiếu.

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đổi cạnh 1 dm thành 10 cm và vẽ trên giấy đủ lớn.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Ghi diện tích theo cả dm² và cm².

Đối chiếu lời giải
  1. Đổi cạnh 1 dm thành 10 cm và vẽ trên giấy đủ lớn.
  2. Ghi diện tích theo cả dm² và cm².
  3. Kết luận theo dữ kiện của đề: 1 dm²=100 cm²; hình thật cạnh 10 cm.
  4. Tự đối chiếu: 1 dm² = 100 cm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

1 dm² = 100 cm².

Bài 2. Nhiệm vụ 2

Củng cố

Đổi 4 dm² sang cm².

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Dùng 1 dm² = 100 cm².

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Nhân 4 × 100.

Đối chiếu lời giải
  1. Dùng 1 dm² = 100 cm².
  2. Nhân 4 × 100.
  3. Kết luận theo dữ kiện của đề: 400 cm².
  4. Tự đối chiếu: 400 cm² đổi lại 4 dm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

400 cm² đổi lại 4 dm².

Bài 3. Nhiệm vụ 3

Củng cố

Đổi 2 dm² 35 cm² sang cm².

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đổi 2 dm² thành 200 cm².

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Cộng 35 cm² đã có.

Đối chiếu lời giải
  1. Đổi 2 dm² thành 200 cm².
  2. Cộng 35 cm² đã có.
  3. Kết luận theo dữ kiện của đề: 200+35=235 cm².
  4. Tự đối chiếu: 200 + 35 = 235 cm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

200 + 35 = 235 cm².

Bài 4. Nhiệm vụ 4

Củng cố

Bạn viết 500 cm²=50 dm². Em kiểm bằng mốc 1 dm² và sửa.

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

So 500 cm² với từng nhóm 100 cm².

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Tính 500 : 100 chứ không chia 10.

Đối chiếu lời giải
  1. So 500 cm² với từng nhóm 100 cm².
  2. Tính 500 : 100 chứ không chia 10.
  3. Kết luận theo dữ kiện của đề: 500 cm²=5 dm² vì mỗi dm² có 100 cm².
  4. Tự đối chiếu: 5 dm² × 100 = 500 cm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

5 dm² × 100 = 500 cm².

Bài 5. Diện tích mới

Cùng khám phá

Đổi 10 cm² sang mm².

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đọc mốc giữa cm² và mm² trước.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.

Đối chiếu lời giải
  1. Mốc đổi: 1 cm² = 100 mm².
  2. Có 10 nhóm, mỗi nhóm 100 mm².
  3. Tính $10×100=1000$.
  4. Kết luận 10 cm² = 1000 mm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Đổi ngược: $1000:100=10$, trở lại số đo ban đầu.

Bài 6. Một phần ghép mới

Cùng khám phá

Đổi 5 dm² 28 cm² sang cm².

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Đổi phần lớn trước.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Một dm² bằng 100 cm².

Đối chiếu lời giải
  1. Đưa hai phần về cùng cm².
  2. 5 dm² = 500 cm².
  3. Tính $500+28=528$.
  4. Trả lời: 528 cm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Kiểm bằng phép tính ngược: $528-(28)=500$. Đối chiếu các số đo đã đổi: 5 dm² = 500 cm².

Bài 7. Hai kết quả cho một hình

Cùng khám phá

Chữ nhật dài 7 cm, rộng 4 cm. Tính chu vi và diện tích.

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Viết riêng hai đại lượng.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Cộng rồi nhân 2 cho chu vi; nhân hai cạnh cho diện tích.

Đối chiếu lời giải
  1. Chu vi là độ dài quanh đường bao.
  2. $( 7+4)×2=22$ cm.
  3. Diện tích là số ô vuông phủ phần mặt.
  4. $7×4=28$ cm².
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Hai số cần hai đơn vị khác nhau; không đem số chu vi so trực tiếp với số diện tích.

Bài 8. Dự án một mặt

Cùng khám phá

Chọn một mặt chữ nhật thật em muốn phủ giấy; viết dữ kiện cần đo.

Có thể để dành cho lượt học sau

Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?

Giữ cùng đơn vị hai cạnh.

Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?

Đừng lấy chiều cao hộp không nằm trên mặt đã chọn.

Đối chiếu lời giải
  1. Chỉ mặt và hai cạnh kề.
  2. Ghi ước lượng dài/rộng với đơn vị.
  3. Dự định đo thật rồi tính diện tích.
  4. Nếu cần dây viền, tính chu vi riêng từ cùng hai số đo.
Tự kiểm · Vì sao đúng?

Chưa đo thì chưa có kết quả diện tích thật.

Nói lại để nhớ lâu

Em thử giải thích cách làm và cách kiểm, rồi chọn việc cần luyện thêm.

Em tự hỏi

  1. Em đã đọc đúng điều cần làm và dữ kiện chưa?
  2. Mỗi bước em viết có giữ đúng đơn vị hoặc đặc điểm đang kiểm không?
  3. Em có một cách kiểm lại toàn bộ kết quả không?
Dành cho người lớn · Hỏi để em tự nghĩ

Cho em thử trước, rồi dùng một câu hỏi gợi mở phù hợp:

  • Em dựa vào dữ kiện hoặc thao tác nào để kết luận?
  • Nếu kết quả chưa khớp, em muốn kiểm lại bước nào trước?

Có thể dùng đồ vật hoặc hình vẽ để giải thích lại. Chấp nhận cách khác nếu giữ đúng dữ kiện và em tự kiểm được kết quả.

Mang bài học ra trang giấy

Tải bộ phiếu theo chủ đề để tự làm; hình minh hoạ và các gợi ý bổ sung được đọc trực tiếp trên trang này.