Đến nội dung chính
Cùng em học toán · Lớp 1

Lấy bớt rồi tìm phần còn lại

Lấy bớt là chuyển vật ra khỏi nhóm đang hỏi. Em lấy đúng phần cần lấy rồi chỉ đếm phần còn ở chỗ ban đầu.

Học bằng đồ vậtGợi ý từng bướcTheo nhịp của em
Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 3 nút; chưa lấy vật nào ra. Có 3 nút. Lấy ra 1, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy nút?

Người lớn có thể đọc lời dẫn. Em có thể chỉ, xếp vật hoặc nói; chọn một phần ngắn để học rồi nghỉ khi cần. Bài có nhiều lựa chọn để luyện, không phải một lượt phải làm hết.

Bắt đầu bằng điều em đã biết

Em chuẩn bị gì?

  • Đồ vật nhỏ an toàn phù hợp hình minh họa.
  • Hai khay hoặc hai vùng giấy để đặt các nhóm.
  • Giấy nháp và bút nếu em muốn vẽ; người lớn có thể ghi lời em nói.

Điều em sẽ biết

Tự lấy bớt đúng số vật từ một nhóm không quá 5 rồi xác định phần còn lại.

Trước khi bắt đầu

Đếm và nêu tổng trong phạm vi 0–5; biết chuyển vật sang chỗ khác. Chưa cần biết dấu phép trừ.

  1. Dựng nhóm ban đầuLấy đúng lượng 0–5 đang có ở chỗ được hỏi.
  2. Chuyển đúng phần raLấy số vật được yêu cầu sang nơi riêng, không lấy quá hoặc thêm vào.
  3. Đếm phần cònChỉ đếm vật còn tại chỗ ban đầu rồi đưa hai phần lại để kiểm.

Cùng học qua năm ví dụ

Ví dụ đầu được làm mẫu. Với các ví dụ sau, em thử trước rồi mở hướng dẫn.

1. Lấy một nút khỏi khay

Cùng làm mẫu

Có 3 nút. Lấy ra 1, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy nút?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 3 nút; chưa lấy vật nào ra. Có 3 nút. Lấy ra 1, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy nút?
Hình chỉ nhóm ban đầu 3 nút; chưa lấy vật nào ra.
Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp đủ 3 nút ban đầu.
  2. Chuyển đúng 1 nút ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 2 nút.

2 nút.

$3-1=2$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 2 cùng 1 là 3.

2. Cất hai xe

Cùng khám phá

Có 4 chiếc xe đồ chơi. Lấy ra 2, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc xe đồ chơi?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 4 chiếc xe đồ chơi; chưa lấy vật nào ra. Có 4 chiếc xe đồ chơi. Lấy ra 2, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc xe đồ chơi?
Hình chỉ nhóm ban đầu 4 chiếc xe đồ chơi; chưa lấy vật nào ra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp đủ 4 chiếc xe đồ chơi ban đầu.
  2. Chuyển đúng 2 chiếc xe đồ chơi ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 2 chiếc xe đồ chơi.

2 chiếc xe đồ chơi.

$4-2=2$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 2 cùng 2 là 4.

3. Táo được mang sang đĩa

Cùng khám phá

Có 5 quả táo. Lấy ra 2, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy quả táo?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 5 quả táo; chưa lấy vật nào ra. Có 5 quả táo. Lấy ra 2, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy quả táo?
Hình chỉ nhóm ban đầu 5 quả táo; chưa lấy vật nào ra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp đủ 5 quả táo ban đầu.
  2. Chuyển đúng 2 quả táo ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 3 quả táo.

3 quả táo.

$5-2=3$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 3 cùng 2 là 5.

4. Giữ lại phần ở khay

Cùng khám phá

Có 4 chiếc bút. Lấy ra 3, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc bút?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 4 chiếc bút; chưa lấy vật nào ra. Có 4 chiếc bút. Lấy ra 3, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc bút?
Hình chỉ nhóm ban đầu 4 chiếc bút; chưa lấy vật nào ra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp đủ 4 chiếc bút ban đầu.
  2. Chuyển đúng 3 chiếc bút ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 1 chiếc bút.

1 chiếc bút.

$4-3=1$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 1 cùng 3 là 4.

5. Một vịt chuyển lên kệ

Cùng khám phá

Có 5 con vịt đồ chơi. Lấy ra 1, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy con vịt đồ chơi?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 5 con vịt đồ chơi; chưa lấy vật nào ra. Có 5 con vịt đồ chơi. Lấy ra 1, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy con vịt đồ chơi?
Hình chỉ nhóm ban đầu 5 con vịt đồ chơi; chưa lấy vật nào ra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp đủ 5 con vịt đồ chơi ban đầu.
  2. Chuyển đúng 1 con vịt đồ chơi ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 4 con vịt đồ chơi.

4 con vịt đồ chơi.

$5-1=4$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 4 cùng 1 là 5.

Bây giờ đến lượt em

Chọn một câu để tự làm. Dùng gợi ý khi cần rồi kiểm lại cách làm của mình.

1. Bớt một nút

Em tự làm

Có 4 nút. Lấy ra 1, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy nút?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 4 nút; chưa lấy vật nào ra. Có 4 nút. Lấy ra 1, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy nút?
Hình chỉ nhóm ban đầu 4 nút; chưa lấy vật nào ra.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Xếp đủ 4 nút ban đầu.
  2. Chuyển đúng 1 nút ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 3 nút.

3 nút.

$4-1=3$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 3 cùng 1 là 4.

2. Cất ba xe

Em tự làm

Có 5 chiếc xe đồ chơi. Lấy ra 3, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc xe đồ chơi?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 5 chiếc xe đồ chơi; chưa lấy vật nào ra. Có 5 chiếc xe đồ chơi. Lấy ra 3, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc xe đồ chơi?
Hình chỉ nhóm ban đầu 5 chiếc xe đồ chơi; chưa lấy vật nào ra.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Xếp đủ 5 chiếc xe đồ chơi ban đầu.
  2. Chuyển đúng 3 chiếc xe đồ chơi ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 2 chiếc xe đồ chơi.

2 chiếc xe đồ chơi.

$5-3=2$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 2 cùng 3 là 5.

3. Hai táo ra khỏi khay

Em tự làm

Có 3 quả táo. Lấy ra 2, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy quả táo?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 3 quả táo; chưa lấy vật nào ra. Có 3 quả táo. Lấy ra 2, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy quả táo?
Hình chỉ nhóm ban đầu 3 quả táo; chưa lấy vật nào ra.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Xếp đủ 3 quả táo ban đầu.
  2. Chuyển đúng 2 quả táo ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 1 quả táo.

1 quả táo.

$3-2=1$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 1 cùng 2 là 3.

4. Tìm số bút còn lại

Em tự làm

Có 5 chiếc bút. Lấy ra 4, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc bút?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 5 chiếc bút; chưa lấy vật nào ra. Có 5 chiếc bút. Lấy ra 4, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc bút?
Hình chỉ nhóm ban đầu 5 chiếc bút; chưa lấy vật nào ra.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Xếp đủ 5 chiếc bút ban đầu.
  2. Chuyển đúng 4 chiếc bút ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 1 chiếc bút.

1 chiếc bút.

$5-4=1$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 1 cùng 4 là 5.

Dùng điều vừa học

Mang toán ra ngoài hình

Đặt 4 thìa an toàn lên tờ giấy. Chuyển 1 thìa ra ngoài tờ giấy rồi nói còn bao nhiêu trên giấy.

Gợi ý để cùng thực hiện
  • Chọn đồ vật phù hợp và tự làm theo yêu cầu.
  • Nói kết quả rồi chỉ cách em kiểm lại.

Trên giấy còn 3 thìa; thìa ngoài giấy thuộc phần đã lấy ra.

Cùng đồng hành với em

Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.

Trả lời số vật đã lấy ra thay vì số còn.

Tách nơi “đã lấy ra” rõ ràng, chỉ lại nơi câu hỏi đang hỏi.

Đếm lại cả vật đã chuyển đi.

Để hai phần cách nhau và chỉ đếm trong khay ban đầu.

Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
  • Trẻ có lấy đúng lượng yêu cầu không?
  • Trẻ có giữ ranh giới phần còn và phần lấy ra không?

Dễ hơn một chút

Dùng 2 vật, lấy 1 vật.

Thử thêm khi đã quen

Lấy 2 khỏi nhóm 5 rồi gộp lại để kiểm tổng ban đầu.

Có thể nhờ người lớn đọc đề hoặc chuẩn bị đồ dùng. Phần suy nghĩ, lựa chọn và tự kiểm để em thử theo cách của mình.

Học tiếp theo cách của em

Phiếu luyện đi kèm

Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Các tài liệu đi kèm vẫn được giữ tại đường dẫn hiện có; không cần in mới học được bài trên web.

Học liệu miễn phí do Cùng Học Toán tự biên soạn.

Học bằng đồ vật · Hiểu từng bước · cunghoctoan.com