Nhẩm trừ để giải chuyện và kiểm lời bạn
Cùng em học toán · Lớp 2
Nhẩm trừ để giải chuyện và kiểm lời bạn
Chuyện nói dùng bớt, ít hơn hoặc còn thiếu đều có thể hỏi một phần. Em nhìn quan hệ các lượng trước khi chọn phép tính.
Em có thể chỉ, nói, thao tác với đồ vật hoặc làm trên giấy. Người lớn đọc cùng nếu cần. Chọn từng phần vừa sức; không cần làm hết bài trong một lượt.
Bắt đầu từ điều em đã biết
Điều em sẽ khám phá
Chọn và nhẩm phép trừ trong 20 theo quan hệ của chuyện.
Trước khi bắt đầu
Nhẩm trừ qua 10 hoặc dùng quan hệ cộng để kiểm.
Chuẩn bị một góc học nhỏ
- Giấy, bút và vật nhỏ để kiểm nếu cần.
Cùng học qua năm tình huống
Ví dụ đầu có hướng dẫn mở sẵn. Với các ví dụ sau, em quan sát và thử trước rồi mở cách kiểm tra.
1. Tìm phần thiếu bằng cộng
Cùng làm mẫu
Cần 18 nhãn, đã có 9 nhãn. Còn cần làm bao nhiêu nhãn?
Cùng kiểm tra từng bước
- Tìm phần còn thiếu trong 9 + ? = 18.
- Vì 9 + 9 = 18, nên 18 − 9 = 9.
- Còn cần làm 9 nhãn.
2. Nhẩm và giải thích
Khám phá tiếp
Có 18 que, dùng 6 que. Còn bao nhiêu que?
Một gợi ý nhỏ
Tìm phần còn lại rồi kiểm bằng cách cộng với phần đã bớt.
Cùng kiểm tra từng bước
- Từ 18, bớt 6; tìm phần còn lại.
- Hiệu là 12, nên 18 − 6 = 12.
- Còn lại 12 que.
3. Bớt tới mười rồi bớt tiếp
Khám phá tiếp
Lan có 13 kẹp, Mai ít hơn Lan 8 kẹp. Mai có bao nhiêu kẹp?
Một gợi ý nhỏ
Tìm phần cần bớt để tới 10, rồi tìm phần còn phải bớt.
Cùng kiểm tra từng bước
- Bớt 3 từ 13 để còn 10; tách số trừ 8 thành 3 và 5.
- 13 − 3 = 10; bớt tiếp 5 được 5.
- Đã bớt tổng cộng 3 + 5 = 8, không bớt 8 thêm lần nữa.
- Mai có 5 kẹp.
4. Tìm phần thiếu bằng cộng
Khám phá tiếp
Bạn nói 14 − 7 = 8. Em kiểm và sửa nếu cần.
Một gợi ý nhỏ
Số trừ cộng với phần nào thì đủ số bị trừ?
Cùng kiểm tra từng bước
- Tìm phần còn thiếu trong 7 + ? = 14.
- Vì 7 + 7 = 14, nên 14 − 7 = 7.
- Kết quả 8 chưa đúng; thay bằng 7.
5. Tìm phần thiếu bằng cộng
Khám phá tiếp
Cần 20 hình dán, đã dán 12 hình. Còn thiếu bao nhiêu hình?
Một gợi ý nhỏ
Số trừ cộng với phần nào thì đủ số bị trừ?
Cùng kiểm tra từng bước
- Tìm phần còn thiếu trong 12 + ? = 20.
- Vì 12 + 8 = 20, nên 20 − 12 = 8.
- Còn thiếu 8 hình dán.
Bốn việc em tự làm
Chọn một việc trước. Phần gợi ý và đáp án được mở riêng để em có thời gian tự nghĩ.
1. Nhẩm và giải thích
Em tự làm
Có 19 que, dùng 6 que. Nhẩm rồi viết phép tính và số que còn lại.
Một gợi ý nhỏ
Tìm phần còn lại rồi kiểm bằng cách cộng với phần đã bớt.
Cùng kiểm tra từng bước
- Từ 19, bớt 6; tìm phần còn lại.
- Hiệu là 13, nên 19 − 6 = 13.
- Còn lại 13 que.
2. Bớt tới mười rồi bớt tiếp
Em tự làm
Lan có 14 kẹp, Mai ít hơn Lan 9 kẹp. Mai có bao nhiêu kẹp?
Một gợi ý nhỏ
Tìm phần cần bớt để tới 10, rồi tìm phần còn phải bớt.
Cùng kiểm tra từng bước
- Bớt 4 từ 14 để còn 10; tách số trừ 9 thành 4 và 5.
- 14 − 4 = 10; bớt tiếp 5 được 5.
- Đã bớt tổng cộng 4 + 5 = 9, không bớt 9 thêm lần nữa.
- Mai có 5 kẹp.
3. Tìm phần thiếu bằng cộng
Em tự làm
Cần 17 nhãn, đã làm 8 nhãn. Nhẩm số nhãn còn cần làm rồi kiểm.
Một gợi ý nhỏ
Số trừ cộng với phần nào thì đủ số bị trừ?
Cùng kiểm tra từng bước
- Tìm phần còn thiếu trong 8 + ? = 17.
- Vì 8 + 9 = 17, nên 17 − 8 = 9.
- Còn cần làm 9 nhãn.
4. Tìm phần thiếu bằng cộng
Em tự làm
Bạn nói 15 − 7 = 9. Em kiểm và sửa nếu cần.
Một gợi ý nhỏ
Số trừ cộng với phần nào thì đủ số bị trừ?
Cùng kiểm tra từng bước
- Tìm phần còn thiếu trong 7 + ? = 15.
- Vì 7 + 8 = 15, nên 15 − 7 = 8.
- Kết quả 9 chưa đúng; thay bằng 8.
Dùng điều vừa học
Đổi tình huống, giữ cách kiểm
Kể một chuyện cần đủ 18 vật, đã có 9 vật. Hỏi còn thiếu bao nhiêu và tự kiểm.
Gợi ý để cùng thực hiện
- Nêu điều đã biết trước khi làm.
- Làm trên giấy hoặc bằng đồ dùng, rồi đổi cách để kiểm.
18 − 9 = 9; 9 đã có cộng 9 còn thiếu bằng 18.
Cùng đồng hành với em
Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.
Bớt hai lần cùng một phần
Giữ các phần bớt riêng, kiểm tổng phần đã bớt đúng số trừ rồi dừng.
Thấy từ thêm hoặc nhiều hơn là luôn chọn cộng
Hỏi lượng nào là cả nhóm, lượng nào đã biết, phần nào đang cần tìm.
Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
- Em nêu được số bị trừ, phần bớt và phần còn lại.
- Em cộng lại để tự kiểm hiệu.
Dễ hơn một chút
Cho trẻ lấy bớt vật thật và nói lại chuyện trước khi viết phép tính.
Thử thêm khi đã quen
Từ một phép cộng trong 20, tự kể một chuyện tìm phần còn thiếu.
Phiếu luyện và bước tiếp theo
Học liệu miễn phí đi kèm
Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Bài học trên web vẫn học được mà không cần in.