Dùng compa vẽ đường tròn
Cùng em học toán · Lớp 3
Dùng compa vẽ đường tròn
Em giữ tâm và bán kính khi vẽ bằng compa.
Người lớn có thể đọc yêu cầu nếu cần. Em nói điều mình nhận ra và tự làm phần viết,vẽ trên giấy. Chọn một phần vừa sức rồi nghỉ khi cần.
Bắt đầu từ điều em đã biết
Điều em sẽ khám phá
Giữ tâm và độ mở compa để vẽ đường tròn theo bán kính cho trước.
Trước khi bắt đầu
Biết tâm, bán kính và đọc cm.
Chuẩn bị một góc học nhỏ
- Compa, thước cm, giấy bút.
- Giấy màu và người lớn hỗ trợ cắt nếu làm nhãn.
Cùng học qua năm tình huống
Ví dụ đầu có hướng dẫn mở sẵn. Với các ví dụ sau, em quan sát và thử trước rồi mở cách kiểm tra.
1. Giữ tâm và độ mở
Cùng làm mẫu
Vẽ đường tròn tâm O, bán kính 3 cm. Nêu cách làm.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đánh O, mở compa bằng 3 cm trên thước.
- Giữ đầu nhọn ở O, quay bút trọn vòng không đổi độ mở.
- Đo một đoạn từ tâm tới đường tròn để kiểm 3 cm.
2. Bán kính khác
Khám phá tiếp
Vẽ đường tròn thứ hai bán kính 2 cm. So với bán kính 3 cm.
Một gợi ý nhỏ
Độ mở cần được đặt bằng thước thật trước khi quay.
Cùng kiểm tra từng bước
- Mở compa 2 cm, chọn tâm mới.
- Quay trọn vòng, giữ tâm và độ mở.
- 2 cm nhỏ hơn 3 cm, nên hai bán kính khác nhau.
3. Đổi tâm giữ bán kính
Khám phá tiếp
Giữ độ mở 2 cm, chuyển tâm để vẽ thêm một đường tròn. Bán kính hai đường thế nào?
Một gợi ý nhỏ
Độ mở cần được đặt bằng thước thật trước khi quay.
Cùng kiểm tra từng bước
- Giữ nguyên độ mở 2 cm.
- Đặt đầu nhọn ở tâm khác rồi quay.
- Cả hai bán kính vẫn 2 cm dù đổi tâm.
4. Sửa compa bị xê dịch
Khám phá tiếp
Bạn thay đổi độ mở khi đang quay. Vì sao cần chỉnh và vẽ lại?
Một gợi ý nhỏ
Độ mở cần được đặt bằng thước thật trước khi quay.
Cùng kiểm tra từng bước
- Độ mở đã chọn là khoảng từ tâm tới đầu bút.
- Đổi độ mở làm khoảng đó thay đổi khi quay.
- Chỉnh về 2 cm, giữ cố định rồi vẽ lại để đúng bán kính.
5. Ghi yếu tố đã dùng
Khám phá tiếp
Trên hình tròn bán kính 3 cm, vẽ một đường kính và chỉ hai bán kính của nó.
Một gợi ý nhỏ
Độ mở cần được đặt bằng thước thật trước khi quay.
Cùng kiểm tra từng bước
- Kẻ đường thẳng qua tâm tới hai điểm đường tròn.
- Hai phần từ tâm tới hai đầu đều là bán kính 3 cm.
- Đọc tên tâm, hai bán kính và đường kính.
Bốn việc em tự làm
Chọn một việc trước. Phần gợi ý và đáp án được mở riêng để em có thời gian tự nghĩ.
1. Tự vẽ 3 cm
Em tự làm
Vẽ tâm A, bán kính 3 cm trên giấy rồi ghi tâm.
Một gợi ý nhỏ
Đánh đúng tâm A trên giấy.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đánh điểm A.
- Mở compa 3 cm, đầu nhọn giữ ở A.
- Quay vòng, ghi A và kiểm bán kính.
2. Bán kính 2 cm và 3 cm
Em tự làm
Sau P 1, vẽ đường tròn tâm B bán kính 2 cm. So bán kính với đường tròn tâm A.
Một gợi ý nhỏ
Chỉnh độ mở từ 3 cm xuống 2 cm trước khi vẽ tâm B.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đặt độ mở 2 cm, vẽ tâm B.
- Đường tròn tâm A có bán kính 3 cm, tâm B có 2 cm.
- 2 cm nhỏ hơn 3 cm, hai bán kính khác nhau.
3. Đổi tâm sang C
Em tự làm
Giữ độ mở 2 cm của P 2, đổi tâm sang C rồi vẽ. So bán kính tâm B và C.
Một gợi ý nhỏ
Giữ dấu tâm và độ mở đã chọn.
Cùng kiểm tra từng bước
- Không chỉnh độ mở 2 cm.
- Đặt đầu nhọn tại C rồi quay trọn vòng.
- Cả hai đường tròn B và C có bán kính 2 cm.
4. Sửa độ mở thay đổi
Em tự làm
Khi quay compa, một bạn đổi độ mở. Vì sao phải chỉnh và vẽ lại để có bán kính đã chọn?
Một gợi ý nhỏ
Chỉ đúng đoạn nối tâm với đường tròn.
Cùng kiểm tra từng bước
- Độ mở xác định khoảng từ tâm tới đầu bút.
- Nếu đổi khi quay, các khoảng ấy không còn bằng bán kính đã chọn.
- Đo lại độ mở đúng, giữ tâm và độ mở rồi vẽ lại.
Dùng điều vừa học
Một sản phẩm có tâm rõ
Làm một hình tròn trên giấy và giới thiệu tâm, bán kính.
Gợi ý để cùng thực hiện
- Chọn bán kính vừa giấy.
- Vẽ hoặc nhờ hỗ trợ phần cắt.
- Đo rồi nêu các yếu tố.
Tâm được đánh rõ và bán kính đo lại đúng lựa chọn.
Cùng đồng hành với em
Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.
Đầu nhọn trượt khỏi tâm.
Giữ giấy và đặt đầu nhọn đúng mốc trước khi quay.
Đổi độ mở giữa vòng.
Đo lại độ mở, chỉnh và vẽ lại thay vì chấp nhận nét cũ.
Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
- Trẻ đặt độ mở bằng thước thật.
- Trẻ phân biệt tâm với điểm trên đường tròn.
Dễ hơn một chút
Một đường tròn bán kính nhỏ vừa giấy.
Thử thêm khi đã quen
Hai đường tròn khác tâm giữ cùng độ mở.
Phiếu luyện và bước tiếp theo
Học liệu miễn phí đi kèm
Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Bài học trên web vẫn học được mà không cần in.