Dùng cộng để kiểm và nhẩm hiệu
Cùng em học toán · Lớp 3
Dùng cộng để kiểm và nhẩm hiệu
Một hiệu đúng phải cộng lại với phần đã bớt để trở về lượng ban đầu. Cách kiểm này khác với làm lại phép trừ.
Người lớn có thể đọc yêu cầu nếu cần. Em nói điều mình nhận ra và tự làm phần viết,vẽ trên giấy. Chọn một phần vừa sức rồi nghỉ khi cần.
Bắt đầu từ điều em đã biết
Điều em sẽ khám phá
Dùng quan hệ cộng–trừ để kiểm hoặc tìm hiệu trong trường hợp đơn giản.
Trước khi bắt đầu
Hiểu số ban đầu, số bớt và phần còn lại.
Chuẩn bị một góc học nhỏ
- Giấy và bút.
- Thẻ hàng hoặc que đếm nếu cần kiểm bằng đồ dùng.
Cùng học qua năm tình huống
Ví dụ đầu có hướng dẫn mở sẵn. Với các ví dụ sau, em quan sát và thử trước rồi mở cách kiểm tra.
1. Nhẩm hiệu và kiểm bằng cộng
Cùng làm mẫu
Nhẩm 54000 − 21000. Viết một phép cộng để kiểm.
Cùng kiểm tra từng bước
- Nhẩm theo cùng đơn vị: 54000 − 21000 = 33000.
- Cộng phần còn lại với phần bớt: 33000 + 21000 = 54000.
- Phép cộng trở về số ban đầu nên hiệu phù hợp.
2. Kiểm một đáp số đã ghi
Khám phá tiếp
Bạn tính 37500 − 7500 = 29000. Em dùng phép cộng để kiểm rồi kết luận.
Một gợi ý nhỏ
Giữ đúng lượng ban đầu và phần bớt; cộng hiệu với phần bớt phải khôi phục lượng ban đầu.
Cùng kiểm tra từng bước
- Nhẩm theo cùng đơn vị: 37500 − 7500 = 30000.
- Cộng phần còn lại với phần bớt: 30000 + 7500 = 37500.
- Phép cộng trở về số ban đầu nên hiệu phù hợp.
3. Đếm phần còn thiếu để tìm hiệu
Khám phá tiếp
Tìm ? trong ? + 4000 = 27000. Nói phép trừ tìm số và phép cộng kiểm.
Một gợi ý nhỏ
Giữ đúng lượng ban đầu và phần bớt; cộng hiệu với phần bớt phải khôi phục lượng ban đầu.
Cùng kiểm tra từng bước
- Nhẩm theo cùng đơn vị: 27000 − 4000 = 23000.
- Cộng phần còn lại với phần bớt: 23000 + 4000 = 27000.
- Phép cộng trở về số ban đầu nên hiệu phù hợp.
4. Phép trừ không tự đổi thứ tự
Khám phá tiếp
Bạn nói 13000 − 4000 cũng bằng 4000 − 13000 vì cộng đổi chỗ được. Em giải thích trong phạm vi số tự nhiên.
Một gợi ý nhỏ
Giữ đúng lượng ban đầu và phần bớt; cộng hiệu với phần bớt phải khôi phục lượng ban đầu.
Cùng kiểm tra từng bước
- 13000 − 4000 = 9000.
- Chỉ có 4000 thì không đủ để bớt 13000 trong phạm vi số tự nhiên đang học.
- Tính chất đổi chỗ của phép cộng không tự áp dụng cho phép trừ.
5. Nhẩm hiệu và kiểm bằng cộng
Khám phá tiếp
Nhẩm 6800 − 2800. Viết một phép cộng để kiểm.
Một gợi ý nhỏ
Giữ đúng lượng ban đầu và phần bớt; cộng hiệu với phần bớt phải khôi phục lượng ban đầu.
Cùng kiểm tra từng bước
- Nhẩm theo cùng đơn vị: 6800 − 2800 = 4000.
- Cộng phần còn lại với phần bớt: 4000 + 2800 = 6800.
- Phép cộng trở về số ban đầu nên hiệu phù hợp.
Bốn việc em tự làm
Chọn một việc trước. Phần gợi ý và đáp án được mở riêng để em có thời gian tự nghĩ.
1. Nhẩm hiệu và kiểm bằng cộng
Em tự làm
Nhẩm 46000 − 12000. Viết một phép cộng để kiểm.
Một gợi ý nhỏ
Giữ đúng lượng ban đầu và phần bớt; cộng hiệu với phần bớt phải khôi phục lượng ban đầu.
Cùng kiểm tra từng bước
- Nhẩm theo cùng đơn vị: 46000 − 12000 = 34000.
- Cộng phần còn lại với phần bớt: 34000 + 12000 = 46000.
- Phép cộng trở về số ban đầu nên hiệu phù hợp.
2. Kiểm một đáp số đã ghi
Em tự làm
Bạn tính 28500 − 8500 = 20000. Em dùng phép cộng để kiểm rồi kết luận.
Một gợi ý nhỏ
Giữ đúng lượng ban đầu và phần bớt; cộng hiệu với phần bớt phải khôi phục lượng ban đầu.
Cùng kiểm tra từng bước
- Nhẩm theo cùng đơn vị: 28500 − 8500 = 20000.
- Cộng phần còn lại với phần bớt: 20000 + 8500 = 28500.
- Phép cộng trở về số ban đầu nên hiệu phù hợp.
3. Đếm phần còn thiếu để tìm hiệu
Em tự làm
Tìm ? trong ? + 6000 = 23000. Nói phép trừ tìm số và phép cộng kiểm.
Một gợi ý nhỏ
Giữ đúng lượng ban đầu và phần bớt; cộng hiệu với phần bớt phải khôi phục lượng ban đầu.
Cùng kiểm tra từng bước
- Nhẩm theo cùng đơn vị: 23000 − 6000 = 17000.
- Cộng phần còn lại với phần bớt: 17000 + 6000 = 23000.
- Phép cộng trở về số ban đầu nên hiệu phù hợp.
4. Phép trừ không tự đổi thứ tự
Em tự làm
Bạn nói 18000 − 5000 cũng bằng 5000 − 18000 vì cộng đổi chỗ được. Em giải thích trong phạm vi số tự nhiên.
Một gợi ý nhỏ
Giữ đúng lượng ban đầu và phần bớt; cộng hiệu với phần bớt phải khôi phục lượng ban đầu.
Cùng kiểm tra từng bước
- 18000 − 5000 = 13000.
- Chỉ có 5000 thì không đủ để bớt 18000 trong phạm vi số tự nhiên đang học.
- Tính chất đổi chỗ của phép cộng không tự áp dụng cho phép trừ.
Dùng điều vừa học
Tự ra một câu kiểm
Nhẩm 35000 −9000. Viết một phép cộng để người khác kiểm hiệu em tìm.
Gợi ý để cùng thực hiện
- Đổi cách nói theo nghìn.
- Tìm phần còn lại.
- Cộng với phần bớt.
35000 −9000 =26000; 26000 +9000 =35000.
Cùng đồng hành với em
Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.
Chọn phép tính mà chưa xác định phần cần tìm.
Cho con nói vai trò của từng số và đọc lại câu hỏi.
Tính xong nhưng không đối chiếu dữ kiện ban đầu.
Thay kết quả trở lại điều kiện của đề để kiểm.
Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
- Con có nêu được lý do chọn cách tính không?
- Con có tự kiểm cả số và đơn vị không?
Dễ hơn một chút
Dùng các số nhỏ hơn có cùng quan hệ, rồi trở lại dữ kiện của bài.
Thử thêm khi đã quen
Đổi đồ vật hoặc tình huống, giữ nguyên quan hệ và giới hạn của bài.
Phiếu luyện và bước tiếp theo
Học liệu miễn phí đi kèm
Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Bài học trên web vẫn học được mà không cần in.