Đến nội dung chính

Cùng em học toán · Lớp 3

Một phần hai và một phần ba

Một phần được gọi tên khi toàn thể đã chia thành các phần bằng nhau. Với hình, kiểm diện tích; với đồ vật, kiểm số vật trong mỗi nhóm.

Hiểu từng bướcThực hành và tự kiểm
Một dải giấy với các phầnCùng một dải giấy, chia 2 miếng; các miếng có cùng diện tích. Có một miếng được tô.

Người lớn có thể đọc yêu cầu nếu cần. Em nói điều mình nhận ra và tự làm phần viết,vẽ trên giấy. Chọn một phần vừa sức rồi nghỉ khi cần.

Bắt đầu từ điều em đã biết

Điều em sẽ khám phá

Nhận biết 1/2, 1/3 của hình và xác định một phần bằng nhau của nhóm đồ vật.

Trước khi bắt đầu

Biết chia đều, bảng chia; nhận biết hình phẳng quen thuộc.

Chuẩn bị một góc học nhỏ

  • Dải giấy, hình tròn giấy và 12 que hoặc thẻ để chia nhóm.
  • Giấy, bút màu; vẽ hoặc ghi trên giấy, không tô trực tiếp màn hình.
Đọc điều đã biếtNêu dữ kiện và điều đề đang hỏi.
Làm từng phần rõ nghĩa1/2 là một trong 2 phần bằng nhau; 1/3 là một trong 3 phần bằng nhau của cùng toàn thể.
Đổi cách để kiểmĐối chiếu biểu diễn, quan hệ ngược hoặc dữ liệu ban đầu trước khi kết luận.

Cùng học qua năm tình huống

Ví dụ đầu có hướng dẫn mở sẵn. Với các ví dụ sau, em quan sát và thử trước rồi mở cách kiểm tra.

1. Nhận một phần của cùng toàn thể

Cùng làm mẫu

Quan sát cùng một hình: có mấy phần bằng nhau, mấy phần được tô? Đọc và viết phân số chỉ phần tô trên giấy.

Một dải giấy với các phầnCùng một dải giấy, chia 2 miếng; các miếng có cùng diện tích. Có một miếng được tô.
Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xác định toàn thể là cùng một dải giấy.
  2. Có 2 phần cùng diện tích và chỉ 1 phần được tô.
  3. Vì vậy viết 1/2.
1/2, đọc một phần hai; một trong 2 phần bằng nhau.
Cách tự kiểmTưởng tượng ghép các phần trở lại toàn hình; chỉ một phần được lấy và điều kiện bằng nhau phải giữ.

2. Nhận một phần của cùng toàn thể

Khám phá tiếp

Quan sát cùng một hình: có mấy phần bằng nhau, mấy phần được tô? Đọc và viết phân số chỉ phần tô trên giấy.

Một hình tròn được chia phầnMột hình tròn chia 3 miếng cùng diện tích, có một miếng tô. Các miếng cùng tâm và cùng cỡ, ghép đủ hình tròn.
Một gợi ý nhỏ

Cần kiểm bằng diện tích của các phần, cùng một toàn thể.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xác định toàn thể là cùng một hình tròn.
  2. Có 3 phần cùng diện tích và chỉ 1 phần được tô.
  3. Vì vậy viết 1/3.
1/3, đọc một phần ba; một trong 3 phần bằng nhau.
Cách tự kiểmTưởng tượng ghép các phần trở lại toàn hình; chỉ một phần được lấy và điều kiện bằng nhau phải giữ.

3. Một phần của nhóm đồ vật

Khám phá tiếp

Dùng 8 que, chia đều thành 2 phần. Lấy 1/2 lượng ban đầu: em lấy bao nhiêu que?

Chia đều lượng đã biếtCó 8 vật cần chia thành 2 phần bằng nhau. Mỗi ô là một phần, còn chưa ghi số vật trong phần ấy.8??
Một gợi ý nhỏ

Một phần phải có cùng số vật như mỗi phần còn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chia toàn bộ 8 que thành 2 phần có cùng số que.
  2. Mỗi phần có 8 : 2 = 4 que; lấy đúng một phần.
8 : 2 = 4; lấy 4 que, là 1/2 lượng ban đầu.
Cách tự kiểmGhép lại 2 nhóm, mỗi nhóm 4 que: 4 × 2 = 8; không thừa hoặc thiếu.

4. Nhận một phần của cùng toàn thể

Khám phá tiếp

Dải được chia thành 2 miếng và tô một miếng. Có thể gọi phần tô là 1/2 chỉ vì có 2 miếng không? Giải thích.

Một dải giấy với các phầnCùng một dải giấy, chia 2 miếng; miếng tô và các miếng còn lại có diện tích không bằng nhau. Có một miếng được tô.
Một gợi ý nhỏ

Cần kiểm bằng diện tích của các phần, cùng một toàn thể.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xác định toàn thể là cùng một dải giấy.
  2. Có 2 phần, nhưng phần tô nhỏ hơn phần cần có khi chia đều.
  3. Vì vậy không chỉ dựa số miếng để gọi tên phần.
Không; các miếng không bằng diện tích và miếng tô không phải 1/2 của dải.
Cách tự kiểmTưởng tượng ghép các phần trở lại toàn hình; chỉ một phần được lấy và điều kiện bằng nhau phải giữ.

5. Một phần của nhóm đồ vật

Khám phá tiếp

Dùng 9 nhãn, chia đều thành 3 phần. Lấy 1/3 lượng ban đầu: em lấy bao nhiêu nhãn?

Chia đều lượng đã biếtCó 9 vật cần chia thành 3 phần bằng nhau. Mỗi ô là một phần, còn chưa ghi số vật trong phần ấy.9???
Một gợi ý nhỏ

Một phần phải có cùng số vật như mỗi phần còn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chia toàn bộ 9 nhãn thành 3 phần có cùng số nhãn.
  2. Mỗi phần có 9 : 3 = 3 nhãn; lấy đúng một phần.
9 : 3 = 3; lấy 3 nhãn, là 1/3 lượng ban đầu.
Cách tự kiểmGhép lại 3 nhóm, mỗi nhóm 3 nhãn: 3 × 3 = 9; không thừa hoặc thiếu.

Bốn việc em tự làm

Chọn một việc trước. Phần gợi ý và đáp án được mở riêng để em có thời gian tự nghĩ.

1. Nhận một phần của cùng toàn thể

Em tự làm

Một bạn tô miếng ở cuối dải giấy như hình. Em đếm các phần bằng nhau, tự viết phân số chỉ phần tô rồi giải thích vị trí tô có làm đổi tên phần không.

Một dải giấy với các phầnCùng một dải giấy, chia 2 miếng; các miếng có cùng diện tích. Có một miếng được tô.
Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Cần kiểm bằng diện tích của các phần, cùng một toàn thể.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xác định toàn thể là cùng một dải giấy.
  2. Có 2 phần cùng diện tích và chỉ 1 phần được tô.
  3. Vì vậy viết 1/2.
  4. Đổi sang miếng cuối vẫn là một trong 2 phần bằng nhau của cùng dải, nên vị trí không đổi tên phần.
1/2, đọc một phần hai; một trong 2 phần bằng nhau. Vị trí tô không đổi tên phần.
Cách tự kiểmTưởng tượng ghép các phần trở lại toàn hình; chỉ một phần được lấy và điều kiện bằng nhau phải giữ.

2. Nhận một phần của cùng toàn thể

Em tự làm

Miếng bìa tròn được chia và tô như hình. Em đọc rồi tự viết phân số chỉ phần tô. Vì sao có thể dùng tên phần ấy?

Một hình tròn được chia phầnMột hình tròn chia 3 miếng cùng diện tích, có một miếng tô. Các miếng cùng tâm và cùng cỡ, ghép đủ hình tròn.
Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Cần kiểm bằng diện tích của các phần, cùng một toàn thể.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xác định toàn thể là cùng một hình tròn.
  2. Có 3 phần cùng diện tích và chỉ 1 phần được tô.
  3. Vì vậy viết 1/3.
1/3, đọc một phần ba; một trong 3 phần bằng nhau.
Cách tự kiểmTưởng tượng ghép các phần trở lại toàn hình; chỉ một phần được lấy và điều kiện bằng nhau phải giữ.

3. Một phần của nhóm đồ vật

Em tự làm

Chia 12 que thật thành 2 phần có số que bằng nhau. Lấy một phần, nói tên phần đó rồi đếm số que em lấy.

Chia đều lượng đã biếtCó 12 vật cần chia thành 2 phần bằng nhau. Mỗi ô là một phần, còn chưa ghi số vật trong phần ấy.12??
Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Một phần phải có cùng số vật như mỗi phần còn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chia toàn bộ 12 que thành 2 phần có cùng số que.
  2. Mỗi phần có 12 : 2 = 6 que; lấy đúng một phần.
12 : 2 = 6; lấy 6 que, là 1/2 lượng ban đầu.
Cách tự kiểmGhép lại 2 nhóm, mỗi nhóm 6 que: 6 × 2 = 12; không thừa hoặc thiếu.

4. Một phần của nhóm đồ vật

Em tự làm

Có 12 nhãn. Em chia đều thành 3 phần, lấy một phần và viết tên phần cùng số nhãn được lấy. Ghép lại các phần để kiểm.

Chia đều lượng đã biếtCó 12 vật cần chia thành 3 phần bằng nhau. Mỗi ô là một phần, còn chưa ghi số vật trong phần ấy.12???
Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Một phần phải có cùng số vật như mỗi phần còn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chia toàn bộ 12 nhãn thành 3 phần có cùng số nhãn.
  2. Mỗi phần có 12 : 3 = 4 nhãn; lấy đúng một phần.
12 : 3 = 4; lấy 4 nhãn, là 1/3 lượng ban đầu.
Cách tự kiểmGhép lại 3 nhóm, mỗi nhóm 4 nhãn: 4 × 3 = 12; không thừa hoặc thiếu.

Dùng điều vừa học

Dùng trong một tình huống mới

Tạo hoặc vẽ trên giấy một cách chia đều thể hiện 1/3. Chỉ toàn thể, số phần bằng nhau và một phần em chọn.

Gợi ý để cùng thực hiện
  • Nói điều đã biết và điều cần tìm.
  • Làm trên giấy hoặc bằng vật rồi đối chiếu theo cách khác.

Đúng 3 phần cùng diện tích của một hình hoặc cùng số vật của một nhóm; lấy một phần, không gộp nhiều toàn thể.

Cùng đồng hành với em

Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.

Chỉ đếm số miếng mà không kiểm bằng nhau

Đối chiếu diện tích các phần của cùng một hình; với đồ vật, đối chiếu số vật từng nhóm.

Lấy nhiều phần nhưng vẫn gọi một phần

Chỉ một phần được lấy trong tổng số phần bằng nhau đã xác định.

Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
  • Em nêu được toàn thể, số phần bằng nhau và một phần đang xét.
  • Phân biệt điều em tự làm với phần đã được người lớn giúp; không dùng tốc độ hoặc nét chữ đẹp làm tiêu chí.

Dễ hơn một chút

Dùng dải chữ nhật chia đều rõ rồi mới chuyển sang hình tròn.

Thử thêm khi đã quen

Đổi màu hoặc vị trí phần lấy; mẫu số vẫn theo số phần bằng nhau của toàn thể.

Phiếu luyện và bước tiếp theo

Học liệu miễn phí đi kèm

Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Bài học trên web vẫn học được mà không cần in.

Học liệu miễn phí do Cùng Học Toán tự biên soạn.

Nhìn rõ · Thử làm · Tự kiểm tra · cunghoctoan.com