Quan hệ nhân, chia và vận dụng
Cùng em học toán · Lớp 3
Quan hệ nhân, chia và vận dụng
Quan hệ nhân–chia giúp em kiểm phép tính. Trong chuyện có dư, cần đọc xem đề hỏi số nhóm đầy hay số nhóm cần để chứa hết.
Người lớn có thể đọc yêu cầu nếu cần. Em nói điều mình nhận ra và tự làm phần viết,vẽ trên giấy. Chọn một phần vừa sức rồi nghỉ khi cần.
Bắt đầu từ điều em đã biết
Điều em sẽ khám phá
Dùng phép nhân kiểm phép chia và nhẩm các trường hợp đơn giản.
Trước khi bắt đầu
Biết phép chia hết, chia có dư và bảng nhân.
Chuẩn bị một góc học nhỏ
- Giấy và bút.
- Thẻ hàng hoặc que đếm nếu cần kiểm bằng đồ dùng.
Cùng học qua năm tình huống
Ví dụ đầu có hướng dẫn mở sẵn. Với các ví dụ sau, em quan sát và thử trước rồi mở cách kiểm tra.
1. Một tích, hai phép chia
Cùng làm mẫu
Từ 8 × 7 =56, viết hai phép chia; giải thích bằng các nhóm.
Cùng kiểm tra từng bước
- 8 × 7 =56 mô tả 7 nhóm, mỗi nhóm 8 vật. Chia 56 đều vào 7 nhóm thì tìm số vật mỗi nhóm; xếp mỗi nhóm 8 vật thì tìm số nhóm.
- 8 × 7 = 56; 56 : 7 = 8; 56 : 8 = 7.
- Kiểm 8 × 7 bằng 56 : 8 = 7.
2. Chia số nghìn
Khám phá tiếp
Nhẩm 12000 : 3. Giải thích theo nghìn và dùng nhân kiểm.
Một gợi ý nhỏ
12 nghìn được chia đều thành 3 phần.
Cùng kiểm tra từng bước
- 12 nghìn chia 3 được 4 nghìn.
- 12000 : 3 =4000.
- Kiểm 4000 × 3 =12000.
3. Đếm nhóm đầy và phần còn
Khám phá tiếp
Có 38 quyển vở, mỗi túi đầy đựng 5 quyển. Đóng được mấy túi đầy và còn mấy quyển?
Một gợi ý nhỏ
Đọc xem đề hỏi túi đầy hay hỏi mang hết mọi quyển.
Cùng kiểm tra từng bước
- 38 : 5 = 7 dư 3; 5 × 7 + 3 = 38 và phần dư 3 ít hơn 5 nên chưa đủ thêm một nhóm.
- 7 túi đầy chứa 35 quyển, còn 3 quyển.
- Có 7 túi đầy, còn 3 quyển; phần còn chưa đủ một túi đầy.
4. Mang hết khác đếm túi đầy
Khám phá tiếp
Có 38 quyển vở, mỗi túi đựng nhiều nhất 5 quyển. Cần ít nhất bao nhiêu túi để mang hết?
Một gợi ý nhỏ
Đọc xem đề hỏi túi đầy hay hỏi mang hết mọi quyển.
Cùng kiểm tra từng bước
- 38 : 5 = 7 dư 3; 5 × 7 + 3 = 38 và phần dư 3 ít hơn 5 nên chưa đủ thêm một nhóm.
- 7 túi đầy chứa 35 quyển, còn 3 quyển.
- Phải thêm một túi cho phần còn lại; cần ít nhất 8 túi.
5. Kiểm đủ cả hai điều kiện
Khám phá tiếp
Bạn ghi 47 : 6 =7 dư 5. Hãy kiểm khôi phục tổng và giới hạn số dư trước khi kết luận.
Một gợi ý nhỏ
Một đẳng thức đúng chưa thay được việc kiểm số dư.
Cùng kiểm tra từng bước
- 6 × 7 +5 =42 +5 =47, khôi phục đúng tổng.
- phần dư 5 ít hơn 6 nên chưa đủ thêm một nhóm, phần còn chưa đủ một nhóm 6.
- Vậy 47 : 6 =7 dư 5 là đúng.
Bốn việc em tự làm
Chọn một việc trước. Phần gợi ý và đáp án được mở riêng để em có thời gian tự nghĩ.
1. Hai phép chia từ một tích
Em tự làm
Từ 9 × 6 =54, viết hai phép chia và giải thích bằng nhóm.
Một gợi ý nhỏ
Đọc từng phép riêng; ghép đúng phép nhân tương ứng với phép chia.
Cùng kiểm tra từng bước
- 9 × 6 =54 mô tả 6 nhóm, mỗi nhóm 9 vật. Chia 54 đều vào 6 nhóm thì tìm số vật mỗi nhóm; xếp mỗi nhóm 9 vật thì tìm số nhóm.
- 9 × 6 = 54; 54 : 6 = 9; 54 : 9 = 6.
- Kiểm 9 × 6 bằng 54 : 9 = 6.
2. Nhẩm hai phép chia theo nghìn
Em tự làm
Nhẩm 8000 : 4 và 18000 : 3; dùng nhân kiểm.
Một gợi ý nhỏ
Tính số nghìn trong mỗi phần rồi đổi lại.
Cùng kiểm tra từng bước
- 8 nghìn : 4 =2 nghìn nên 8000 : 4 =2000.
- 18 nghìn : 3 =6 nghìn nên 18000 : 3 =6000.
- Kiểm 2000 × 4 =8000 và 6000 × 3 =18000.
3. Đếm nhóm đầy và phần còn
Em tự làm
Có 43 quyển vở, mỗi túi đầy đựng 6 quyển. Đóng được mấy túi đầy và còn mấy quyển?
Một gợi ý nhỏ
Đọc xem đề hỏi túi đầy hay hỏi mang hết mọi quyển.
Cùng kiểm tra từng bước
- 43 : 6 = 7 dư 1; 6 × 7 + 1 = 43 và phần dư 1 ít hơn 6 nên chưa đủ thêm một nhóm.
- 7 túi đầy chứa 42 quyển, còn 1 quyển.
- Có 7 túi đầy, còn 1 quyển; phần còn chưa đủ một túi đầy.
4. Mang hết khác đếm túi đầy
Em tự làm
Có 43 quyển vở, mỗi túi đựng nhiều nhất 6 quyển. Cần ít nhất bao nhiêu túi để mang hết?
Một gợi ý nhỏ
Đọc xem đề hỏi túi đầy hay hỏi mang hết mọi quyển.
Cùng kiểm tra từng bước
- 43 : 6 = 7 dư 1; 6 × 7 + 1 = 43 và phần dư 1 ít hơn 6 nên chưa đủ thêm một nhóm.
- 7 túi đầy chứa 42 quyển, còn 1 quyển.
- Phải thêm một túi cho phần còn lại; cần ít nhất 8 túi.
Dùng điều vừa học
Hai câu hỏi từ cùng phép chia
Có 29 bút, mỗi hộp đầy đựng 4 bút. Có mấy hộp đầy và còn mấy bút? Nếu cần đựng hết thì ít nhất mấy hộp?
Gợi ý để cùng thực hiện
- Chia để tìm nhóm đủ và phần dư.
- Đọc riêng câu hỏi mang hết.
- Kiểm sức chứa của số hộp đã chọn.
29 : 4 =7 dư 1; 7 hộp đầy, còn 1 bút. Muốn đựng hết cần ít nhất 8 hộp.
Cùng đồng hành với em
Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.
Chọn phép tính mà chưa xác định phần cần tìm.
Cho con nói vai trò của từng số và đọc lại câu hỏi.
Tính xong nhưng không đối chiếu dữ kiện ban đầu.
Thay kết quả trở lại điều kiện của đề để kiểm.
Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
- Con có nêu được lý do chọn cách tính không?
- Con có tự kiểm cả số và đơn vị không?
Dễ hơn một chút
Dùng các số nhỏ hơn có cùng quan hệ, rồi trở lại dữ kiện của bài.
Thử thêm khi đã quen
Đổi đồ vật hoặc tình huống, giữ nguyên quan hệ và giới hạn của bài.
Phiếu luyện và bước tiếp theo
Học liệu miễn phí đi kèm
Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Bài học trên web vẫn học được mà không cần in.