Đến nội dung chính

Cùng em học toán · Lớp 3

Trang trí bằng hình tròn

Em giữ tâm và bán kính khi vẽ bằng compa, rồi dùng hình tròn làm một sản phẩm.

Hiểu từng bướcThực hành và tự kiểm
Hai đường tròn cùng bán kínhHai đường tròn khác tâm A và B, có cùng độ mở compa; dùng thước trên giấy để thực hành.AB

Người lớn có thể đọc yêu cầu nếu cần. Em nói điều mình nhận ra và tự làm phần viết,vẽ trên giấy. Chọn một phần vừa sức rồi nghỉ khi cần.

Bắt đầu từ điều em đã biết

Điều em sẽ khám phá

Kết hợp vẽ, gấp hoặc cắt hình tròn để tạo sản phẩm và mô tả yếu tố hình học.

Trước khi bắt đầu

Biết dùng compa và thước.

Chuẩn bị một góc học nhỏ

  • Compa, thước cm, giấy bút.
  • Giấy màu và người lớn hỗ trợ cắt nếu làm nhãn.
Đặt mốcĐánh tâm và dùng thước đặt độ mở theo bán kính.
Quay giữ nguyênĐầu nhọn cố định, độ mở không đổi.
Kiểm sản phẩmGhi tâm, đo bán kính; kể đúng phần đã làm.

Cùng học qua năm tình huống

Ví dụ đầu có hướng dẫn mở sẵn. Với các ví dụ sau, em quan sát và thử trước rồi mở cách kiểm tra.

1. Hai hình cùng bán kính

Cùng làm mẫu

Vẽ hai đường tròn bán kính 2 cm, khác tâm để bắt đầu trang trí.

Hai đường tròn cùng bán kínhHai đường tròn khác tâm A và B, có cùng độ mở compa; dùng thước trên giấy để thực hành.AB
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chọn hai điểm tâm khác nhau trên giấy.
  2. Giữ compa mở 2 cm, vẽ từng đường.
  3. Đánh tên hai tâm, kiểm cả hai bán kính 2 cm.
Hai đường tròn khác tâm, cùng bán kính 2 cm.
Cách tự kiểmDùng thước kiểm bán kính từ đúng tâm trên giấy thật.

2. Bán kính khác

Khám phá tiếp

Vẽ đường tròn thứ hai bán kính 2 cm. So với bán kính 3 cm.

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.CO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Độ mở cần được đặt bằng thước thật trước khi quay.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Mở compa 2 cm, chọn tâm mới.
  2. Quay trọn vòng, giữ tâm và độ mở.
  3. 2 cm nhỏ hơn 3 cm, nên hai bán kính khác nhau.
Bán kính thứ hai 2 cm, nhỏ hơn bán kính 3 cm.
Cách tự kiểmDùng thước kiểm bán kính từ đúng tâm trên giấy thật.

3. Đổi tâm giữ bán kính

Khám phá tiếp

Giữ độ mở 2 cm, chuyển tâm để vẽ thêm một đường tròn. Bán kính hai đường thế nào?

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.CO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Độ mở cần được đặt bằng thước thật trước khi quay.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Giữ nguyên độ mở 2 cm.
  2. Đặt đầu nhọn ở tâm khác rồi quay.
  3. Cả hai bán kính vẫn 2 cm dù đổi tâm.
Hai bán kính bằng nhau, đều 2 cm.
Cách tự kiểmDùng thước kiểm bán kính từ đúng tâm trên giấy thật.

4. Làm nhãn tròn

Khám phá tiếp

Dùng vẽ, gấp hoặc cắt để làm một nhãn trang trí tròn. Kể phần em tự làm.

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.CO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Độ mở cần được đặt bằng thước thật trước khi quay.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chọn tâm và bán kính, vẽ đường tròn trên giấy.
  2. Gấp hoặc nhờ người lớn cắt theo đường đã vẽ nếu cần.
  3. Giữ dấu tâm để giới thiệu sản phẩm và phần đã tự làm.
Sản phẩm có hình tròn theo bản vẽ; phần tự làm và được giúp được nói rõ.
Cách tự kiểmDùng thước kiểm bán kính từ đúng tâm trên giấy thật.

5. Ghi yếu tố đã dùng

Khám phá tiếp

Trên hình tròn bán kính 3 cm, vẽ một đường kính và chỉ hai bán kính của nó.

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.ABO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Độ mở cần được đặt bằng thước thật trước khi quay.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Kẻ đường thẳng qua tâm tới hai điểm đường tròn.
  2. Hai phần từ tâm tới hai đầu đều là bán kính 3 cm.
  3. Đọc tên tâm, hai bán kính và đường kính.
Đường kính gồm hai bán kính 3 cm, dài 6 cm.
Cách tự kiểmDùng thước kiểm bán kính từ đúng tâm trên giấy thật.

Bốn việc em tự làm

Chọn một việc trước. Phần gợi ý và đáp án được mở riêng để em có thời gian tự nghĩ.

1. Hai hình cùng bán kính

Em tự làm

Vẽ hai đường tròn cùng bán kính 2 cm, tâm A và B khác nhau; ghi tên từng tâm.

Hai đường tròn cùng bán kínhHai đường tròn khác tâm A và B, có cùng độ mở compa; dùng thước trên giấy để thực hành.AB
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Đánh đúng tâm A trên giấy.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Đánh A và B ở hai chỗ khác nhau.
  2. Mở compa 2 cm, giữ độ mở khi vẽ cả hai.
  3. Ghi hai tâm, đo một bán kính mỗi hình để kiểm.
Hai đường tròn khác tâm A, B, cùng bán kính 2 cm.
Cách tự kiểmKhông dùng bán kính 3 cm ở một trong hai hình.

2. Đường kính và hai bán kính

Em tự làm

Vẽ đường tròn bán kính 3 cm. Kẻ một đường kính, chỉ hai bán kính trên đường kính ấy.

Hình tròn và các đoạnTâm được đánh dấu; các đoạn và điểm trên đường tròn theo hình.ABO
Hình minh họa giúp em quan sát. Khi thực hành, dùng dụng cụ thật phù hợp và ghi kết quả trên giấy.
Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Không đổi độ mở khi chuyển tâm.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Vẽ tâm O, bán kính 3 cm bằng compa.
  2. Kẻ đường thẳng qua O tới hai đầu A, B trên đường tròn.
  3. Chỉ OA và OB, mỗi đoạn là bán kính 3 cm.
AB là đường kính; OA và OB là hai bán kính đều 3 cm.
Cách tự kiểmAB qua O, hai đầu ở đường tròn; OA + OB = 6 cm.

3. Làm nhãn tròn

Em tự làm

Làm nhãn tròn có phần gấp hoặc cắt, kể phần tự làm.

Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Giữ dấu tâm và độ mở đã chọn.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Vẽ hoặc chọn một hình tròn giấy có tâm và bán kính rõ.
  2. Gấp giấy hoặc nhờ người lớn hỗ trợ cắt, làm nhãn tròn theo dự định.
  3. Giới thiệu nhãn, chỉ phần em tự làm và nói rõ phần được giúp.
Nhãn có hình tròn; trẻ nêu đúng phần đã tự làm và phần được giúp.
Cách tự kiểmĐối chiếu sản phẩm thật với lời kể; giữ dấu tâm nếu cần giới thiệu.

4. Trao sản phẩm để kiểm

Em tự làm

Đổi sản phẩm trang trí cho người khác, chỉ tâm, bán kính, đường kính nếu có.

Em thử trước nhéEm tự làm theo yêu cầu trước khi mở phần kiểm tra. Với phần đọc, hãy nói giá trị hoặc điều em nhận ra; với phần viết,vẽ, hãy thử trên giấy.
Một gợi ý nhỏ

Chỉ đúng đoạn nối tâm với đường tròn.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Nêu tâm đã đánh.
  2. Chỉ một bán kính và đo.
  3. Nếu có đường kính, kiểm nó qua tâm và gồm hai bán kính.
Các yếu tố được chỉ đúng trên hình thật.
Cách tự kiểmĐối chiếu thước, dấu tâm và đường tròn.

Dùng điều vừa học

Một sản phẩm có tâm rõ

Làm một hình tròn trên giấy và giới thiệu tâm, bán kính.

Gợi ý để cùng thực hiện
  • Chọn bán kính vừa giấy.
  • Vẽ hoặc nhờ hỗ trợ phần cắt.
  • Đo rồi nêu các yếu tố.

Tâm được đánh rõ và bán kính đo lại đúng lựa chọn.

Cùng đồng hành với em

Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.

Đầu nhọn trượt khỏi tâm.

Giữ giấy và đặt đầu nhọn đúng mốc trước khi quay.

Đổi độ mở giữa vòng.

Đo lại độ mở, chỉnh và vẽ lại thay vì chấp nhận nét cũ.

Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
  • Trẻ đặt độ mở bằng thước thật.
  • Trẻ phân biệt tâm với điểm trên đường tròn.

Dễ hơn một chút

Một đường tròn bán kính nhỏ vừa giấy.

Thử thêm khi đã quen

Hai đường tròn khác tâm giữ cùng độ mở.

Phiếu luyện và bước tiếp theo

Học liệu miễn phí đi kèm

Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Bài học trên web vẫn học được mà không cần in.

Học liệu miễn phí do Cùng Học Toán tự biên soạn.

Nhìn rõ · Thử làm · Tự kiểm tra · cunghoctoan.com