Nhận đơn vị tấn và quan hệ khối lượng
Cùng Học Toán · Lớp 4 · L4-33-B3
Nhận đơn vị tấn và quan hệ khối lượng
Nhận tấn và liên hệ g, kg, yến, tạ, tấn. Em sẽ nhìn dữ kiện, thử từng bước và nói lại cách tự kiểm.
Em sẽ làm được
Nhận tấn và liên hệ g, kg, yến, tạ, tấn.
Cần biết trước
Biết yến, tạ, kg, g và nhân/chia với 10, 100, 1000.
Chuẩn bị
Giấy, bút.
Nhìn cho rõ, làm từng bước
Bắt đầu từ những điều em đã biết. Hai ví dụ đầu được mở lời giải để em theo dõi cách nghĩ.
Ví dụ 1. Tấn sang hai đơn vị
Cùng khám phá
Đổi 6 tấn sang kg.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đọc mốc giữa tấn và kg trước.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.
Cùng làm từng bước
- Mốc đổi: 1 tấn = 1000 kg.
- Có 6 nhóm, mỗi nhóm 1000 kg.
- Tính $6×1000=6000$.
- Kết luận 6 tấn = 6000 kg.
Đổi ngược: $6000:1000=6$, trở lại số đo ban đầu.
Ví dụ 2. Tấn sang tạ
Cùng khám phá
Đổi 8 tấn sang tạ.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đọc mốc giữa tấn và tạ trước.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.
Cùng làm từng bước
- Mốc đổi: 1 tấn = 10 tạ.
- Có 8 nhóm, mỗi nhóm 10 tạ.
- Tính $8×10=80$.
- Kết luận 8 tấn = 80 tạ.
Đổi ngược: $80:10=8$, trở lại số đo ban đầu.
Đổi cách nhìn, hiểu sâu hơn
Có thể đọc hình, lập bảng, tìm lỗi hoặc thử một tình huống khác. Mỗi câu hỏi đều có gợi ý riêng để em tự bắt đầu.
Ví dụ 3. Hai tấn và phần tạ
Cùng khám phá
Đổi 3 tấn 4 tạ sang kg.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Không cộng trực tiếp 3 và 4.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Dùng mốc 1000 kg và 100 kg.
Cùng làm từng bước
- Đổi cả hai phần sang cùng đơn vị kg.
- 3 tấn = 3000 kg; 4 tạ = 400 kg.
- Tính $3000+400=3400$.
- Trả lời: 3400 kg.
Kiểm bằng phép tính ngược: $3400-(400)=3000$. Đối chiếu các số đo đã đổi: 3 tấn = 3000 kg; 4 tạ = 400 kg.
Ví dụ 4. Yến trở về tấn
Cùng khám phá
Đổi 900 yến sang tấn.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đọc mốc giữa yến và tấn trước.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.
Cùng làm từng bước
- Mốc đổi: 1 tấn = 100 yến.
- Mỗi nhóm gồm 100 yến; chia thành nhóm tấn.
- Tính $900:100=9$.
- Kết luận 900 yến = 9 tấn.
Đổi ngược: $9×100=900$, trở lại số đo ban đầu.
Ví dụ 5. Cùng đại lượng, khác đơn vị
Cùng khám phá
Đổi 5 tạ sang kg.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đọc mốc giữa tạ và kg trước.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.
Cùng làm từng bước
- Mốc đổi: 1 tạ = 100 kg.
- Có 5 nhóm, mỗi nhóm 100 kg.
- Tính $5×100=500$.
- Kết luận 5 tạ = 500 kg.
Đổi ngược: $500:100=5$, trở lại số đo ban đầu.
Ví dụ 6. Đọc bảng mốc
Cùng khám phá
Dùng bảng để giải thích vì sao 1 tấn bằng 100 yến.
| Đơn vị | Bằng |
|---|---|
| 1 yến | 10 kg |
| 1 tạ | 10 yến = 100 kg |
| 1 tấn | 10 tạ = 1000 kg |
| 1 kg | 1000 g |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đi theo hai hàng liên tiếp.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Không bỏ mốc trung gian tạ.
Cùng làm từng bước
- 1 tấn = 10 tạ.
- Mỗi tạ = 10 yến.
- Có $10×10=100$ yến trong 1 tấn.
- Vậy 1 tấn = 100 yến.
Đổi ngược 100 yến × 10 kg = 1000 kg = 1 tấn.
Ví dụ 7. Không so hai số trần
Cùng khám phá
4 tạ và 399 kg, bên nào nặng hơn?
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Hai bên chưa cùng đơn vị.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Một tạ là 100 kg.
Cùng làm từng bước
- So riêng 4 với 399 là sai đơn vị.
- Đổi về cùng kg rồi so các số.
- 4 tạ = 400 kg nên nặng hơn 1 kg.
- Đọc lại toàn bộ yêu cầu và ghi kết luận đã sửa.
Chênh lệch tính theo cùng kg.
Ví dụ 8. Ghi đúng mức chắc chắn
Cùng khám phá
Một bạn ước lượng gói nặng 200 g nhưng chưa cân. Nên ghi câu nào?
Có thể để dành cho lượt học sau
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Nêu rõ đã dùng cân hay chưa.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Một dự đoán cần được gọi đúng là dự đoán.
Cùng làm từng bước
- Ghi khoảng 200 g ở phần ước lượng.
- Không ghi đã cân được 200 g.
- Chuẩn bị cân phù hợp để kiểm nếu có.
- Sau khi cân mới ghi số đọc thật riêng.
Ước lượng không trở thành phép đo chỉ vì nghe hợp lí.
Em tự thử, có người dẫn đường
Bốn câu đầu giữ nội dung luyện tập gốc. Em làm trên giấy hoặc nói cách nghĩ; mở từng gợi ý trước khi xem lời giải đầy đủ.
Bài 1. Nhiệm vụ 1
Củng cố
Đổi 5 tấn sang ki-lô-gam và tạ.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đổi 5 tấn theo mốc 1000 kg mỗi tấn.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Đổi riêng sang tạ theo mốc 10 tạ mỗi tấn.
Đối chiếu lời giải
- Đổi 5 tấn theo mốc 1000 kg mỗi tấn.
- Đổi riêng sang tạ theo mốc 10 tạ mỗi tấn.
- Kết luận theo dữ kiện của đề: 5000 kg; 50 tạ.
- Tự đối chiếu: Trả lời đủ kg và tạ.
Trả lời đủ kg và tạ.
Bài 2. Nhiệm vụ 2
Củng cố
Đổi 2 tấn 5 tạ sang ki-lô-gam.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đổi 2 tấn thành 2000 kg, 5 tạ thành 500 kg.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Cộng hai số cùng kg.
Đối chiếu lời giải
- Đổi 2 tấn thành 2000 kg, 5 tạ thành 500 kg.
- Cộng hai số cùng kg.
- Kết luận theo dữ kiện của đề: 2500 kg.
- Tự đối chiếu: 2000 + 500 = 2500 kg.
2000 + 500 = 2500 kg.
Bài 3. Nhiệm vụ 3
Củng cố
Đổi 3000 g sang ki-lô-gam; đổi 700 yến sang tấn.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
3000 g chia 1000 để thành kg.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
700 yến chia 100 để thành tấn.
Đối chiếu lời giải
- 3000 g chia 1000 để thành kg.
- 700 yến chia 100 để thành tấn.
- Kết luận theo dữ kiện của đề: 3 kg; 7 tấn.
- Tự đối chiếu: Hai yêu cầu dùng hai mốc khác nhau.
Hai yêu cầu dùng hai mốc khác nhau.
Bài 4. Nhiệm vụ 4
Củng cố
Bạn ghi 4 tấn=400 kg. Em dùng mốc 1 tấn để kiểm và sửa.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Dùng 1 tấn = 1000 kg.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Nhân 4 × 1000 rồi đối chiếu 400 kg.
Đối chiếu lời giải
- Dùng 1 tấn = 1000 kg.
- Nhân 4 × 1000 rồi đối chiếu 400 kg.
- Kết luận theo dữ kiện của đề: 1 tấn=1000 kg nên 4 tấn=4000 kg; 400 kg chỉ bằng 4 tạ.
- Tự đối chiếu: 400 kg là 4 tạ, không là 4 tấn.
400 kg là 4 tạ, không là 4 tấn.
Bài 5. Đổi một số mới
Cùng khám phá
Đổi 10 yến sang kg.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đọc mốc giữa yến và kg trước.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.
Đối chiếu lời giải
- Mốc đổi: 1 yến = 10 kg.
- Có 10 nhóm, mỗi nhóm 10 kg.
- Tính $10×10=100$.
- Kết luận 10 yến = 100 kg.
Đổi ngược: $100:10=10$, trở lại số đo ban đầu.
Bài 6. Nhóm tạ mới
Cùng khám phá
Đổi 600 kg sang tạ.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đọc mốc giữa kg và tạ trước.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Đổi sang đơn vị bé hơn thì số tăng; sang đơn vị lớn hơn thì số giảm.
Đối chiếu lời giải
- Mốc đổi: 1 tạ = 100 kg.
- Mỗi nhóm gồm 100 kg; chia thành nhóm tạ.
- Tính $600:100=6$.
- Kết luận 600 kg = 6 tạ.
Đổi ngược: $6×100=600$, trở lại số đo ban đầu.
Bài 7. Gạo còn lại
Cùng khám phá
Có 5 tấn gạo, chuyển đi 500 kg. Còn bao nhiêu kg?
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Đổi tấn trước.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Kết quả phải nhỏ hơn khối lượng ban đầu.
Đối chiếu lời giải
- Đổi cùng kg rồi lấy ban đầu trừ chuyển đi.
- 5 tấn = 5000 kg.
- Tính $5000-500=4500$.
- Trả lời: 4500 kg.
Kiểm bằng phép tính ngược: $4500+500=5000$. Đối chiếu các số đo đã đổi: 5 tấn = 5000 kg.
Bài 8. Kế hoạch dùng cân
Cùng khám phá
Chọn hai vật nhỏ em muốn biết tổng khối lượng và viết cách thực hiện.
Có thể để dành cho lượt học sau
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Em cần tổng của đúng hai vật.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Kiểm cân về 0 và tải phù hợp trước.
Đối chiếu lời giải
- Chọn cân và vật không vượt tải.
- Ghi ước lượng trước theo cùng đơn vị.
- Dự định cân riêng rồi cộng hoặc cân chung.
- Chỉ bổ sung số đọc và kết luận sau khi đo thật.
Nếu thiếu cân, ghi rõ dụng cụ còn thiếu và chưa có số đo.
Nói lại để nhớ lâu
Em thử giải thích cách làm và cách kiểm, rồi chọn việc cần luyện thêm.
Em tự hỏi
- Em đã đọc đúng điều cần làm và dữ kiện chưa?
- Mỗi bước em viết có giữ đúng đơn vị hoặc đặc điểm đang kiểm không?
- Em có một cách kiểm lại toàn bộ kết quả không?
Dành cho người lớn · Hỏi để em tự nghĩ
Cho em thử trước, rồi dùng một câu hỏi gợi mở phù hợp:
- Em dựa vào dữ kiện hoặc thao tác nào để kết luận?
- Nếu kết quả chưa khớp, em muốn kiểm lại bước nào trước?
Có thể dùng đồ vật hoặc hình vẽ để giải thích lại. Chấp nhận cách khác nếu giữ đúng dữ kiện và em tự kiểm được kết quả.
Mang bài học ra trang giấy
Tải bộ phiếu theo chủ đề để tự làm; hình minh hoạ và các gợi ý bổ sung được đọc trực tiếp trên trang này.