Rút về đơn vị: từ một đơn vị đến nhiều đơn vị – lớp 4
Cùng Học Toán · Lớp 4 · L4-19-B2
Rút về đơn vị: từ một đơn vị đến nhiều đơn vị – lớp 4
Tìm một đơn vị rồi tính lượng của nhiều đơn vị cùng loại. Em sẽ bắt đầu từ một cách nhìn cụ thể, nói rõ từng bước rồi tự kiểm lại.
Em sẽ làm được
Tìm một đơn vị rồi tính lượng của nhiều đơn vị cùng loại.
Cần biết trước
Biết chia đều và nhân số tự nhiên; các phần được nói là bằng nhau.
Chuẩn bị
Giấy nháp, bút và hình minh hoạ trong bài; có thể dùng thẻ hoặc băng giấy khi phù hợp.
Nhìn cho rõ, làm từng bước
Bắt đầu từ những điều em đã biết. Hai ví dụ đầu được mở lời giải để em theo dõi cách nghĩ.
Ví dụ 1. Từ một đơn vị đến nhiều đơn vị
Rút về đơn vị
3 hộp có cùng số thẻ, tổng 42 thẻ. Lấy 5 hộp như vậy. Hỏi có bao nhiêu thẻ?
| Số hộp | Số thẻ |
|---|---|
| 3 | 42 |
| 1 | cần tìm |
| 5 | cần tìm |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Điều kiện cùng số thẻ mỗi hộp có được bảo đảm không?
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp bằng cách lấy tổng 42 chia cho 3, rồi mới lấy 5 hộp.
Cùng làm từng bước
- 3 hộp có cùng số thẻ, tổng 42 thẻ.
- Một hộp có $42\div 3=14$ thẻ.
- 5 hộp như vậy có $14\times 5=70$ thẻ.
- Đáp số là 70 thẻ.
$70\div 5=14$ thẻ mỗi hộp; $14\times 3=42$ thẻ kiểm lượng ban đầu.
Ví dụ 2. Từ một đơn vị đến nhiều đơn vị
Rút về đơn vị
6 hộp có cùng số thẻ, tổng 54 thẻ. Lấy 4 hộp như vậy. Hỏi có bao nhiêu thẻ?
| Số hộp | Số thẻ |
|---|---|
| 6 | 54 |
| 1 | cần tìm |
| 4 | cần tìm |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Điều kiện cùng số thẻ mỗi hộp có được bảo đảm không?
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp bằng cách lấy tổng 54 chia cho 6, rồi mới lấy 4 hộp.
Cùng làm từng bước
- 6 hộp có cùng số thẻ, tổng 54 thẻ.
- Một hộp có $54\div 6=9$ thẻ.
- 4 hộp như vậy có $9\times 4=36$ thẻ.
- Đáp số là 36 thẻ.
$36\div 4=9$ thẻ mỗi hộp; $9\times 6=54$ thẻ kiểm lượng ban đầu.
Đổi cách nhìn, hiểu sâu hơn
Có thể đọc hình, lập bảng, tìm lỗi hoặc thử một tình huống khác. Mỗi câu hỏi đều có gợi ý riêng để em tự bắt đầu.
Ví dụ 3. Từ một đơn vị đến nhiều đơn vị
Rút về đơn vị
4 hộp có cùng số thẻ, tổng 32 thẻ. Lấy 9 hộp như vậy. Hỏi có bao nhiêu thẻ?
| Số hộp | Số thẻ |
|---|---|
| 4 | 32 |
| 1 | cần tìm |
| 9 | cần tìm |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Điều kiện cùng số thẻ mỗi hộp có được bảo đảm không?
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp bằng cách lấy tổng 32 chia cho 4, rồi mới lấy 9 hộp.
Cùng làm từng bước
- 4 hộp có cùng số thẻ, tổng 32 thẻ.
- Một hộp có $32\div 4=8$ thẻ.
- 9 hộp như vậy có $8\times 9=72$ thẻ.
- Đáp số là 72 thẻ.
$72\div 9=8$ thẻ mỗi hộp; $8\times 4=32$ thẻ kiểm lượng ban đầu.
Ví dụ 4. Từ một đơn vị đến nhiều đơn vị
Rút về đơn vị
5 hộp có cùng số thẻ, tổng 60 thẻ. Lấy 3 hộp như vậy. Hỏi có bao nhiêu thẻ?
| Số hộp | Số thẻ |
|---|---|
| 5 | 60 |
| 1 | cần tìm |
| 3 | cần tìm |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Điều kiện cùng số thẻ mỗi hộp có được bảo đảm không?
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp bằng cách lấy tổng 60 chia cho 5, rồi mới lấy 3 hộp.
Cùng làm từng bước
- 5 hộp có cùng số thẻ, tổng 60 thẻ.
- Một hộp có $60\div 5=12$ thẻ.
- 3 hộp như vậy có $12\times 3=36$ thẻ.
- Đáp số là 36 thẻ.
$36\div 3=12$ thẻ mỗi hộp; $12\times 5=60$ thẻ kiểm lượng ban đầu.
Ví dụ 5. Từ một đơn vị đến nhiều đơn vị
Rút về đơn vị
5 hộp có cùng số thẻ, tổng 40 thẻ. Lấy 4 hộp như vậy. Hỏi có bao nhiêu thẻ?
| Số hộp | Số thẻ |
|---|---|
| 5 | 40 |
| 1 | cần tìm |
| 4 | cần tìm |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Điều kiện cùng số thẻ mỗi hộp có được bảo đảm không?
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp bằng cách lấy tổng 40 chia cho 5, rồi mới lấy 4 hộp.
Cùng làm từng bước
- 5 hộp có cùng số thẻ, tổng 40 thẻ.
- Một hộp có $40\div 5=8$ thẻ.
- 4 hộp như vậy có $8\times 4=32$ thẻ.
- Đáp số là 32 thẻ.
$32\div 4=8$ thẻ mỗi hộp; $8\times 5=40$ thẻ kiểm lượng ban đầu.
Ví dụ 6. Từ một đơn vị đến nhiều đơn vị
Rút về đơn vị
6 hộp có cùng số thẻ, tổng 54 thẻ. Lấy 3 hộp như vậy rồi thêm 7 thẻ. Hỏi có bao nhiêu thẻ?
| Số hộp | Số thẻ |
|---|---|
| 6 | 54 |
| 1 | cần tìm |
| 3 | cần tìm |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Điều kiện cùng số thẻ mỗi hộp có được bảo đảm không?
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp bằng cách lấy tổng 54 chia cho 6, rồi mới lấy 3 hộp.
Cùng làm từng bước
- 6 hộp có cùng số thẻ, tổng 54 thẻ.
- Một hộp có $54\div 6=9$ thẻ.
- 3 hộp như vậy có $9\times 3=27$ thẻ.
- Thêm 7 thẻ được $27+7=34$ thẻ.
$34-7=27$ thẻ khôi phục lượng trước khi thêm; $27\div 3=9$ thẻ mỗi hộp; $9\times 6=54$ thẻ kiểm lượng ban đầu.
Ví dụ 7. Điều kiện nào đang thiếu?
Nhận điều kiện
4 túi có tổng 48 viên. Đề chưa nói các túi có cùng số viên. Có dùng ngay phép chia để tìm số viên mỗi túi được không?
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Tổng biết chưa bảo đảm các đơn vị bằng nhau.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Chỉ rút về một đơn vị chung khi lượng mỗi đơn vị được giữ nguyên.
Cùng làm từng bước
- Đề cho tổng và số túi.
- Chưa biết lượng trong mỗi túi có bằng nhau hay có giữ nguyên kiểu túi hay không.
- Không được khẳng định thương của phép chia là lượng của từng túi.
- Cần thêm điều kiện hoặc dữ kiện về mỗi kiểu túi.
Nêu dữ kiện còn thiếu, không tự thêm giả thiết bằng nhau.
Ví dụ 8. Một đại lượng ở hai vai trò
Chuyện mua bán
6 mét dây cùng loại giá 36000 đồng. Giá mỗi mét giữ nguyên. 4 mét hết bao nhiêu?
Có thể để dành cho lượt học sau
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Giá mỗi mét là lượng giữ nguyên.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm giá một mét, rồi nhân số mét mới.
Cùng làm từng bước
- Một mét giá $36000\div 6=6000$ đồng.
- Giá này được giữ nguyên.
- 4 mét giá $6000\times 4=24000$ đồng.
- Đáp số là 24000 đồng.
Chia tiền vừa tính cho số mét mới phải về 6 000 đồng mỗi mét.
Em tự thử, có người dẫn đường
Bốn câu đầu giữ nội dung luyện tập gốc. Em làm trên giấy hoặc nói cách nghĩ; mở từng gợi ý trước khi xem lời giải đầy đủ.
Bài 1. Tự làm và giải thích
Củng cố
Bốn hộp giống nhau có 48 bút. Bảy hộp như vậy có bao nhiêu bút?
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Giữ số bút trong một hộp không đổi.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp rồi mới tìm bảy hộp.
Đối chiếu lời giải
- Mỗi hộp có $48\div 4=12$ bút.
- Bảy hộp cùng loại có $12\times 7=84$ bút.
- Đáp số là 84 bút.
- Hai phép tính lần lượt tìm một hộp rồi bảy hộp.
$84\div 7=12$ và $12\times 4=48$.
Bài 2. Tự làm và giải thích
Củng cố
Năm túi gạo cùng khối lượng nặng 40 kg. Ba túi như vậy nặng bao nhiêu?
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Các túi có cùng khối lượng.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm khối lượng một túi bằng chia cho 5.
Đối chiếu lời giải
- Một túi nặng $40\div 5=8$ kg.
- Ba túi nặng $8\times 3=24$ kg.
- Đáp số là 24 kg.
- Ba túi ít hơn năm túi nên tổng khối lượng phải nhỏ hơn 40 kg.
$24\div 3=8$ và $8\times 5=40$.
Bài 3. Tự làm và giải thích
Củng cố
Sáu bút cùng giá hết 42000 đồng. Chín bút như vậy hết bao nhiêu?
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Giá mỗi bút được giữ nguyên.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm giá một bút từ 6 bút, rồi nhân 9.
Đối chiếu lời giải
- Một bút giá $42000\div 6=7000$ đồng.
- Chín bút giá $7000\times 9=63000$ đồng.
- Cần trả 63 000 đồng.
- Chín bút nhiều hơn sáu bút nên tiền phải tăng.
$63000\div 9=7000$ và $7000\times 6=42000$.
Bài 4. Tự làm và giải thích
Củng cố
Giải nhiệm vụ 1 bằng biểu thức có hai phép tính rồi nói vì sao chia trước.
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Số 4 là số hộp đã biết tổng bút, còn 7 là số hộp cần tìm.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Chia 48 cho 4 để biết một hộp trước.
Đối chiếu lời giải
- Biểu thức là $48\div 4\times 7$.
- $48\div 4=12$ bút trong một hộp.
- $12\times 7=84$ bút trong bảy hộp.
- Chia trước để tìm đơn vị giữ nguyên, không phải lấy tổng chia số hộp cần hỏi.
$84\div 7\times 4=48$ kiểm ngược cả kế hoạch.
Bài 5. Em tìm một hộp trước
Rút về đơn vị
4 hộp có cùng số thẻ, tổng 48 thẻ. Lấy 7 hộp như vậy. Hỏi có bao nhiêu thẻ?
| Số hộp | Số thẻ |
|---|---|
| 4 | 48 |
| 1 | cần tìm |
| 7 | cần tìm |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Điều kiện cùng số thẻ mỗi hộp có được bảo đảm không?
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp bằng cách lấy tổng 48 chia cho 4, rồi mới lấy 7 hộp.
Đối chiếu lời giải
- 4 hộp có cùng số thẻ, tổng 48 thẻ.
- Một hộp có $48\div 4=12$ thẻ.
- 7 hộp như vậy có $12\times 7=84$ thẻ.
- Đáp số là 84 thẻ.
$84\div 7=12$ thẻ mỗi hộp; $12\times 4=48$ thẻ kiểm lượng ban đầu.
Bài 6. Em viết biểu thức hai bước
Rút về đơn vị
5 hộp có cùng số thẻ, tổng 50 thẻ. Lấy 3 hộp như vậy. Hỏi có bao nhiêu thẻ?
| Số hộp | Số thẻ |
|---|---|
| 5 | 50 |
| 1 | cần tìm |
| 3 | cần tìm |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Điều kiện cùng số thẻ mỗi hộp có được bảo đảm không?
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp bằng cách lấy tổng 50 chia cho 5, rồi mới lấy 3 hộp.
Đối chiếu lời giải
- 5 hộp có cùng số thẻ, tổng 50 thẻ.
- Một hộp có $50\div 5=10$ thẻ.
- 3 hộp như vậy có $10\times 3=30$ thẻ.
- Đáp số là 30 thẻ.
$30\div 3=10$ thẻ mỗi hộp; $10\times 5=50$ thẻ kiểm lượng ban đầu.
Bài 7. Em thêm bước cuối
Rút về đơn vị
3 hộp có cùng số thẻ, tổng 42 thẻ. Lấy 4 hộp như vậy rồi thêm 6 thẻ. Hỏi có bao nhiêu thẻ?
| Số hộp | Số thẻ |
|---|---|
| 3 | 42 |
| 1 | cần tìm |
| 4 | cần tìm |
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Điều kiện cùng số thẻ mỗi hộp có được bảo đảm không?
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Tìm một hộp bằng cách lấy tổng 42 chia cho 3, rồi mới lấy 4 hộp.
Đối chiếu lời giải
- 3 hộp có cùng số thẻ, tổng 42 thẻ.
- Một hộp có $42\div 3=14$ thẻ.
- 4 hộp như vậy có $14\times 4=56$ thẻ.
- Thêm 6 thẻ được $56+6=62$ thẻ.
$62-6=56$ thẻ khôi phục lượng trước khi thêm; $56\div 4=14$ thẻ mỗi hộp; $14\times 3=42$ thẻ kiểm lượng ban đầu.
Bài 8. Điều kiện nào đang thiếu?
Nhận điều kiện
5 túi có tổng 45 viên. Đề chưa nói các túi có cùng số viên. Có dùng ngay phép chia để tìm số viên mỗi túi được không?
Có thể để dành cho lượt học sau
Gợi ý 1 · Nhìn điều gì?
Tổng biết chưa bảo đảm các đơn vị bằng nhau.
Gợi ý 2 · Bắt đầu thế nào?
Chỉ rút về một đơn vị chung khi lượng mỗi đơn vị được giữ nguyên.
Đối chiếu lời giải
- Đề cho tổng và số túi.
- Chưa biết lượng trong mỗi túi có bằng nhau hay có giữ nguyên kiểu túi hay không.
- Không được khẳng định thương của phép chia là lượng của từng túi.
- Cần thêm điều kiện hoặc dữ kiện về mỗi kiểu túi.
Nêu dữ kiện còn thiếu, không tự thêm giả thiết bằng nhau.
Nói lại để nhớ lâu
Em thử giải thích cách làm và cách kiểm, rồi chọn việc cần luyện thêm.
Em tự hỏi
- Em đã giữ đúng dữ kiện và điều kiện của câu hỏi chưa?
- Mỗi bước tính đang tìm lượng gì, dùng đơn vị nào?
- Em đã kiểm toàn bộ đáp số bằng một cách phù hợp chưa?
Dành cho người lớn · Hỏi để em tự nghĩ
Cho em thử trước, rồi dùng một câu hỏi gợi mở phù hợp:
- Con đang tìm điều gì ở bước này? Vì sao cần biết lượng đó trước?
- Con chỉ vào dữ kiện hoặc hình giúp giải thích cách làm của mình được không?
- Con thử kiểm cả kết quả, thay vì chỉ đọc lại một phép tính.
Có thể dùng đồ vật hoặc hình vẽ để giải thích lại. Chấp nhận cách khác nếu giữ đúng dữ kiện và em tự kiểm được kết quả.
Mang bài học ra trang giấy
Tải bộ phiếu theo chủ đề để tự làm; hình minh hoạ và các gợi ý bổ sung được đọc trực tiếp trên trang này.