Tính khoản lãi theo giả thiết cho trước
Cập nhật nội dung: 27/10/2026
Bài này luyện tính lãi trong mô hình lãi đơn có giả thiết đủ. Các mức lãi và số vốn hoàn toàn giả định, không mô tả sản phẩm tài chính thực.
Sau bài này, em có thể:
- Tính khoản lãi theo giả thiết cho trước.
- Giải thích căn cứ và tự kiểm kết quả trong các tình huống của bài.
Cần biết trước: Mô-đun 56; tỉ số phần trăm và phương trình. Chỉ dùng mô hình lãi đơn giả định.
1. Kiến thức và phương pháp
Với vốn ban đầu $P$, tỉ lệ lãi mỗi kì $r$ viết dạng thập phân và thời gian $t$ tính theo cùng kì, mô hình lãi đơn cho $I=Prt$. Tổng cuối là $P+I$ khi không có phí, thuế hoặc thay đổi khác. Không dùng công thức này thay cho cách tính khác nếu đề không giả thiết lãi đơn.
2. Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1. Một kì đầy đủ
Đề bài
Vốn giả định $1200$ nghìn, lãi đơn $2{,}5\%$/kì, một kì, không phí/thuế.
Lời giải
$I=1200\cdot0{,}025=30$ nghìn; tổng $1230$ nghìn.
Cách tự kiểm
$30/1200=2{,}5\%$; tỉ lệ không có đơn vị nghìn đồng.
Ví dụ 2. Thời gian theo phần năm
Đề bài
Vốn $2400$ nghìn, lãi đơn $3\%$/năm trong $4$ tháng, thời gian tính tỉ lệ, không phí.
Lời giải
$t=4/12=1/3$ năm; $I=2400\cdot0{,}03\cdot1/3=24$ nghìn.
Cách tự kiểm
Không thay $t=4$ khi $r$ tính theo năm.
Ví dụ 3. Lãi đơn nhiều kì
Đề bài
Vốn $800$ nghìn, $1{,}5\%$/kì trong $2$ kì trên vốn ban đầu.
Lời giải
Mỗi kì lãi $12$ nghìn, hai kì $24$ nghìn; cuối $824$ nghìn.
Cách tự kiểm
Không nhập lãi kì đầu vào vốn vì giả thiết là lãi đơn.
Ví dụ 4. Thiếu kì tính
Đề bài
Chỉ có thông tin “lãi $5\%$”. Có tính tiền sau một năm được không?
Lời giải
Chưa. Cần kì tính, thời gian, cách tính và các khoản phí/thuế theo giả thiết. Một tỉ lệ không đủ xác định dòng tiền thực.
Cách tự kiểm
Chỉ dùng công thức khi đại lượng và đơn vị thời gian đã rõ.
3. Những lỗi thường gặp
- Không cộng số $2{,}5$ nghìn thay cho tính $2{,}5\%$ của vốn.
- Không trộn lãi đơn với lãi ghép hoặc đơn vị tháng với năm.
4. Bài tập tự luyện
Em tự làm và ghi cách giải trước khi mở đáp án. Nếu kết quả khác, tìm bước biến đổi hoặc điều kiện cần kiểm tra rồi làm lại.
-
Theo mô hình giả định lãi đơn một kỳ, vốn $2000$ nghìn và tỉ lệ $3\%$/kỳ, không phí/thuế. Tính lãi và tổng cuối kỳ.
-
Cùng giả thiết, vốn $1500$ nghìn, lãi suất giả định $2\%$/kỳ. Một bạn lấy $1500+2=1502$. Sửa và giải thích đơn vị của $2\%$.
-
Giả định lãi đơn trên vốn ban đầu $1000$ nghìn, $4\%$/năm, trong nửa năm; không phí/thuế. Tính lãi theo thời gian tỉ lệ.
-
Đề chỉ ghi “lãi $5\%$” mà không nói kỳ hạn, phí hay cách tính. Có đủ để tính tiền thật sau một năm không? Nêu dữ kiện còn thiếu.
-
Vốn giả định $1800$ nghìn, lãi đơn $2\%$/kì, một kì không phí. Tính lãi và tổng.
-
Vốn $3000$ nghìn, $4\%$/năm, lãi đơn trong $3$ tháng theo thời gian tỉ lệ. Tính lãi.
-
Vốn giả định $1600$ nghìn, lãi đơn $1{,}5\%$/kì, một kì không phí. Lãi và tổng?
-
Vốn $2000$ nghìn, lãi đơn $3\%$/năm trong $8$ tháng theo thời gian tỉ lệ. Lãi?
Mở đáp án và lời giải bài 1–4
-
Lãi $60$ nghìn; tổng $2060$ nghìn.
-
Lãi $1500\cdot0{,}02=30$ nghìn, tổng $1530$ nghìn. $2\%$ là tỉ lệ, không phải $2$ nghìn.
-
$1000 \times 0{,}04 \times 0{,}5=20$ nghìn; đây là mô hình lãi đơn theo giả thiết.
-
Chưa; cần kỳ tính lãi, cách lãi đơn/ghép, thời điểm và phí/thuế/điều kiện. Bài này chỉ tính khi giả thiết đã đủ.
Mở đáp án và lời giải bài 5–8
-
Lãi $36$ nghìn; tổng $1836$ nghìn.
-
$I=3000\cdot0{,}04\cdot3/12=30$ nghìn.
-
Lãi $24$, tổng $1624$ nghìn.
-
$2000\cdot0{,}03\cdot8/12=40$ nghìn.
5. Tải học liệu và học tiếp
Phiếu PDF và hướng dẫn dưới đây thuộc bộ năm bài của mô-đun. Phần ví dụ và tự luyện trên trang này dành riêng cho bài đang học.