Kể chuyện thêm và bớt
Cùng con chơi toán · Trước lớp 1
Kể chuyện thêm và bớt
Kể một sự thay đổi nhỏ bằng đồ vật rồi kiểm nhóm sau câu chuyện.
Người lớn đọc lời dẫn. Trẻ có thể chỉ tay, di chuyển đồ vật hoặc nói một câu ngắn. Mỗi lượt khoảng 5–10 phút nếu trẻ còn hứng thú; bắt đầu một hoạt động rồi chọn tiếp vào lần khác.
Diễn tả chuyện có thay đổi lượng bằng vật, lời nói hoặc hình.
Chuẩn bị một góc chơi
Người lớn chuẩn bị sẵn
- Năm khối hoặc năm đồ chơi lớn; chuẩn bị thêm một vật thứ sáu nếu muốn kể chuyện thêm vào nhóm năm.
- Một khăn làm bến chơi.
- Một tờ giấy làm chỗ ngoài bến.
- Một đồ chơi dẫn chuyện; không tính đồ dẫn chuyện trong nhóm.
Cách chuẩn bị trước lượt chơi
- Nói rõ nhóm nào đang được theo dõi trước khi kể.
- Mỗi câu chuyện chỉ có một thay đổi trong lượng năm trước.
- Không ép trẻ dùng từ phép cộng, phép trừ hoặc viết ký hiệu.
Cùng con bắt đầu
Gấu kể chuyện ở bến chơi, có lúc bạn mới đến và có lúc một bạn về. Con dùng đồ chơi làm diễn viên để cả nhà nhìn được câu chuyện.
Bày lúc đầu
Đặt và kiểm nhóm trước khi chuyện thay đổi.
Làm đúng việc kể
Cho vật vào nhóm khi có bạn đến; đưa vật ra khi có bạn về.
Kể và kiểm lúc sau
Chỉ cả nhóm còn trong bến rồi kiểm lượng mới.
Hôm nay mình chơi gì?
Chọn một hoạt động trước. Cho con thời gian thử; có thể dừng và chơi tiếp vào lần sau.
1. Một bạn tới bến
Chơi theo nhịp con
Con làm diễn viên cho chuyện có bạn tới nhé.
Bày hai vật, cho một vật vào rồi kể kết thúc.
Con có thể chỉ, thao tác hoặc nói theo cách của mình.
Người lớn: cách gợi mở và cùng kiểm tra
-
Đặt hai vật lên khăn.
Con kể lúc đầu ở bến có những ai nhé.
Chờ trẻ diễn tả nhóm hai bằng lời hoặc chỉ.
-
Đưa một vật ở ngoài và mời trẻ tiếp chuyện.
Một bạn tới chơi. Con làm chuyện ấy bằng đồ chơi nhé.
Chờ trẻ cho một vật vào.
-
Mời trẻ kể phần cuối.
Bây giờ con muốn kể cho Gấu điều gì về bến?
Chờ trẻ kiểm ba vật và diễn tả thêm vào.
Chuyện hai bạn có thêm một bạn được mô hình hóa bằng hai vật rồi thêm một, nhóm mới có ba.
2. Một bạn rời bến
Chơi theo nhịp con
Con kể chuyện khác khi có bạn cần về nhé.
Bày bốn vật, cho một vật ra rồi kể phần còn.
Con có thể chỉ, thao tác hoặc nói theo cách của mình.
Người lớn: cách gợi mở và cùng kiểm tra
-
Bày bốn vật và cùng kiểm lượng đầu.
Con chọn một bạn sắp về nhà nhé.
Chờ trẻ chọn một vật.
-
Mời trẻ diễn cảnh bạn về.
Con làm sao để mình nhìn thấy bạn đã rời bến?
Chờ trẻ đưa vật ra ngoài khăn.
-
Mời kể phần kết với các vật ở lại.
Câu chuyện kết thúc với nhóm trong bến thế nào?
Chờ trẻ đếm hoặc chỉ ba, không tính bạn ngoài.
Chuyện bốn bạn có một bạn rời đi được mô hình hóa bằng bớt một, còn ba trong bến.
3. Con chọn điều xảy ra
Chơi theo nhịp con
Con chọn bạn đến hay bạn về rồi kể cho Gấu nhé.
Tự chọn một thay đổi từ nhóm ba và để người lớn đoán qua thao tác.
Con có thể chỉ, thao tác hoặc nói theo cách của mình.
Người lớn: cách gợi mở và cùng kiểm tra
-
Bày ba vật và không báo sẵn chuyện tới hay về.
Con muốn chuyện gì xảy ra tiếp theo?
Chờ trẻ chọn một việc thêm một hoặc bớt một.
-
Người lớn giữ im lặng để trẻ diễn.
Con dùng đồ chơi kể cho mình xem nhé.
Chờ trẻ thực hiện đúng một thay đổi mình chọn.
-
Người lớn kể lại theo việc đã thấy và mời kiểm.
Mình đã thấy điều gì? Con kiểm phần cuối câu chuyện nhé.
Chờ trẻ kiểm nhóm mới; chấp nhận kết quả hai hoặc bốn tùy việc trẻ chọn.
Ví dụ hình: ba bớt một còn hai. Khi trẻ chọn thêm một thì ba thành bốn; kết luận phải theo thao tác thực tế.
Chọn mức vừa sức
Dễ hơn một chút
- Chỉ dùng nhóm một hoặc hai và kể một bạn tới.
- Người lớn kể từng câu ngắn, trẻ diễn ngay câu ấy.
- Đặt chỗ đến và chỗ đi xa nhau để trẻ thấy hướng thay đổi.
Đổi vai nghe và kể
Con kể một chuyện nhỏ, người lớn diễn theo nhé.
Cách chơi thêm và kiểm tra
- Trẻ chọn nhóm ban đầu trong năm và cùng kiểm.
- Trẻ kể một việc thêm hoặc bớt một; người lớn diễn đúng lời kể.
- Trẻ kiểm và sửa cách diễn nếu chưa khớp câu chuyện.
Chấp nhận trẻ kể bằng lời, chỉ hoặc chuyển vật; kiểm lượng theo việc đã xảy ra, không áp sẵn đáp án.
Gợi ý cho người lớn
Mỗi lần chỉ cần một câu hỏi. Chờ con thử, quan sát điều con làm rồi mới gợi thêm.
Một câu hỏi, một khoảng chờ
- Lúc đầu con đặt nhóm ở đâu?
- Bạn mới đi vào hay bạn cũ đi ra?
- Con chỉ cho mình điều vừa thay đổi nhé.
- Kết thúc chuyện, mình kiểm nhóm nào?
Nhiều cách thể hiện điều con biết
- Trẻ chỉ vào vật hoặc vị trí mình chọn; người lớn nhắc lại ý trẻ bằng câu ngắn.
- Trẻ di chuyển vật để thể hiện cách làm, không cần đọc hay viết.
- Trẻ nói một vài từ hoặc kể bằng lời riêng; không yêu cầu lặp nguyên câu mẫu.
Lời kể nói bạn về nhưng thao tác lại cho vào.
Trong chuyện bạn đang đi đâu? Con làm lại đường đi nhé.
Dùng chỗ ngoài bến rõ ràng; không sửa bằng đọc sẵn kết quả.
Trẻ thay nhiều vật trong một câu chuyện một bạn.
Bạn nào là nhân vật đang di chuyển ở lượt này?
Tách một vật làm nhân vật, để nhóm còn lại yên.
Trẻ kể số cuối mà không theo nhóm sau thay đổi.
Con chỉ các bạn ở bến khi chuyện kết thúc nhé.
Cùng trẻ kiểm lượng mới bằng chạm từng vật.
Thử ở một tình huống mới
Dùng ba cốc nhựa ở bàn ăn; mời trẻ tự kể chuyện một cốc được mang tới hoặc mang đi.
Con làm một chuyện thay đổi số cốc rồi cho mình kiểm phần cuối nhé.
- Trẻ xác định nhóm ban đầu.
- Trẻ làm thao tác phù hợp với lời hoặc cử chỉ kể.
- Trẻ kiểm nhóm mới sau một thay đổi.
Dựa vào cách con thực hiện để chọn bước tiếp theo. Nếu con còn cần gợi ý, có thể chơi lại ở mức dễ hơn.
Khép lại bằng một lần con làm mẫu
Con chọn một chuyện và chỉ cho Gấu lúc đầu, việc xảy ra và lúc sau nhé.
Cảm ơn con đã thử và cùng kiểm tra. Mình có thể chơi tiếp vào hôm khác.