Tự luyện Toán 10 · Bài 23 – Quy tắc đếm
TOÁN 10 · CHƯƠNG VIII · BÀI 23
Chia trường hợp và đếm theo từng bước
Dùng sơ đồ cây, quy tắc cộng và quy tắc nhân. Kiểm tra các trường hợp trùng, chữ số đầu và điều kiện lặp.
Bật để giữ câu đang dở và kết quả trên trình duyệt này. Có thể tắt hoặc xóa bản lưu bất cứ lúc nào.
Tổng kết
Nhận xét theo kỹ năng
Đọc lại kiến thức
Quy tắc cộng
Khi các phương án rời nhau và bao quát mọi kết quả, tổng số cách bằng tổng số cách của từng phương án. Một kết quả được mô tả bằng hai cách vẫn chỉ được tính một lần. Nếu hai nhóm chồng lấn, có thể chia lại thành các nhóm rời nhau rồi mới cộng.
Quy tắc nhân
Nếu một công việc cần thực hiện hai bước, bước đầu có cách và với mỗi cách ở bước đầu, bước sau luôn có cách, thì công việc có cách thực hiện. Nếu các nhánh có số lựa chọn tiếp theo khác nhau, đếm từng nhánh rồi cộng.
Sơ đồ hình cây
Mỗi cạnh nối một lựa chọn với các lựa chọn có thể tiếp theo. Mỗi lá biểu diễn một kết quả hoàn chỉnh nếu các đường từ gốc tới lá được phân biệt theo đúng yêu cầu của đề. Đếm các lá, hoặc tính số lá ở mỗi nhánh lớn rồi cộng.
Cặp không xét thứ tự và vai trò
Nếu không phân biệt thứ tự, và biểu diễn cùng một kiểu gene. Với hai allele , ba kiểu gene là . Khi đếm các cặp kiểu gene, chỉ dùng quy tắc nhân theo hai vai trò nếu đề có phân biệt các vai trò đó.
Chữ số đầu, chữ số cuối và điều kiện lặp
Chữ số đầu của một số tự nhiên có nhiều chữ số phải khác . Nếu các chữ số khác nhau thì mỗi chữ số đã dùng được loại khỏi những vị trí còn lại. Với số chia hết cho , chữ số cuối là hoặc ; khi cả hai trường hợp được phép, đếm riêng rồi cộng.
Đếm mã và phối hợp hai quy tắc
Mã được xem là dãy kí tự. Nếu đề cho phép thì kí tự đầu có thể là . Đếm từng độ dài bằng quy tắc nhân. Khi các độ dài khác nhau, cộng số mã của từng trường hợp vì một mã chỉ có một độ dài.
Tự luận trên giấy
Hãy viết lập luận trước khi mở lời giải. Dùng các mốc tự kiểm để xem em đã nêu đủ điều kiện, căn cứ và kết luận chưa.
Bài 1 · Hai cách chọn lịch tham quan
Chọn đúng một chương trình tham quan. Nếu chọn tuyến Sông, có hai khung giờ Sáng và Chiều, mỗi khung giờ có hai hướng dẫn viên khác nhau. Nếu chọn tuyến Núi, có hai khung giờ Sáng và Chiều, buổi Sáng có ba hướng dẫn viên và buổi Chiều có một hướng dẫn viên. Mọi lịch khác nhau khi khác tuyến, khung giờ hoặc hướng dẫn viên. Hãy vẽ sơ đồ cây và đếm số lịch.
Mở gợi ý
Xem lời giải và tự kiểm
- Mỗi lá xác định đủ tuyến, khung giờ và hướng dẫn viên.
- Tính riêng số lá theo buổi của tuyến Núi.
- Cộng hai nhóm theo tuyến vì chúng rời nhau.
Bài 2 · Ba chữ số và dấu hiệu chia hết
Dùng các chữ số để lập số có ba chữ số khác nhau. Tính số các số chia hết cho . Trong số đó, có bao nhiêu số lẻ? Giải thích vì sao phải đếm riêng hai chữ số cuối có thể dùng.
Mở gợi ý
Xem lời giải và tự kiểm
- Chia theo chữ số cuối và .
- Cấm ở hàng trăm và loại chữ số đã dùng.
- Đếm số lẻ trong nhánh thích hợp.