Đến nội dung chính
Cùng em học toán · Lớp 1

Cộng trừ trong 10 bằng đồ vật và hình – lớp 1

Em có thể dùng vật, hình trên giấy hoặc cách tách–gộp để tính trong 10. Cách làm phải khớp dấu cộng hoặc trừ.

Học bằng đồ vậtGợi ý từng bướcTheo nhịp của em
Minh họa yêu cầuKhay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp. Có 5 nút, thêm 3 nút, không lấy ra. Bây giờ có mấy nút?

Người lớn có thể đọc lời dẫn. Em có thể chỉ, xếp vật hoặc nói; chọn một phần ngắn để học rồi nghỉ khi cần. Bài có nhiều lựa chọn để luyện, không phải một lượt phải làm hết.

Bắt đầu bằng điều em đã biết

Em chuẩn bị gì?

  • Đồ vật nhỏ an toàn phù hợp hình minh họa.
  • Hai khay hoặc hai vùng giấy để đặt các nhóm.
  • Giấy nháp và bút nếu em muốn vẽ; người lớn có thể ghi lời em nói.

Điều em sẽ biết

Dùng vật, hình hoặc cách tách–gộp đã hiểu để tìm kết quả cộng, trừ trong 10.

Trước khi bắt đầu

Hiểu cộng là gộp hoặc thêm, trừ là lấy bớt trong phạm vi 5; đếm đến 10 và hiểu tổng với hai phần.

  1. Hiểu dấu đang dùngCộng là gộp/thêm, trừ là lấy bớt khỏi nhóm.
  2. Dùng vật hoặc hìnhBiểu diễn đúng các lượng trong 10, thao tác theo dấu.
  3. Kiểm bằng tách/gộpVới cộng, tách kết quả về hai phần; với trừ, đưa phần lấy ra về nhóm cũ.

Cùng học qua năm ví dụ

Ví dụ đầu được làm mẫu. Với các ví dụ sau, em thử trước rồi mở hướng dẫn.

1. Năm thêm ba

Cùng làm mẫu

Có 5 nút, thêm 3 nút, không lấy ra. Bây giờ có mấy nút?

Minh họa yêu cầuKhay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp. Có 5 nút, thêm 3 nút, không lấy ra. Bây giờ có mấy nút?
Khay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp.
Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp 5 nút cho nhóm ban đầu.
  2. Đưa thêm 3 nút vào cùng nhóm; giữ cả nhóm cũ.
  3. Đếm cả nhóm được 8 nút; đây là lượng sau khi thêm.

8 nút.

$5+3=8$

Tự kiểm: Tách nhóm kết quả: 8 gồm 5 và 3.

2. Chín bớt bốn

Cùng khám phá

Có 9 chiếc xe đồ chơi. Lấy ra 4, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc xe đồ chơi?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 9 chiếc xe đồ chơi; chưa lấy vật nào ra. Có 9 chiếc xe đồ chơi. Lấy ra 4, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc xe đồ chơi?
Hình chỉ nhóm ban đầu 9 chiếc xe đồ chơi; chưa lấy vật nào ra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp đủ 9 chiếc xe đồ chơi ban đầu.
  2. Chuyển đúng 4 chiếc xe đồ chơi ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 5 chiếc xe đồ chơi.

5 chiếc xe đồ chơi.

$9-4=5$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 5 cùng 4 là 9.

3. Nhóm hai và nhóm bảy

Cùng khám phá

Có 2 chiếc bút, thêm 7 chiếc bút, không lấy ra. Bây giờ có mấy chiếc bút?

Minh họa yêu cầuKhay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp. Có 2 chiếc bút, thêm 7 chiếc bút, không lấy ra. Bây giờ có mấy chiếc bút?
Khay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp 2 chiếc bút cho nhóm ban đầu.
  2. Đưa thêm 7 chiếc bút vào cùng nhóm; giữ cả nhóm cũ.
  3. Đếm cả nhóm được 9 chiếc bút; đây là lượng sau khi thêm.

9 chiếc bút.

$2+7=9$

Tự kiểm: Tách nhóm kết quả: 9 gồm 2 và 7.

4. Mười bớt không

Cùng khám phá

Có 10 quả táo. Lấy ra 0, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy quả táo?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 10 quả táo; chưa lấy vật nào ra. Có 10 quả táo. Lấy ra 0, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy quả táo?
Hình chỉ nhóm ban đầu 10 quả táo; chưa lấy vật nào ra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp đủ 10 quả táo ban đầu.
  2. Chuyển đúng 0 quả táo ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 10 quả táo.

10 quả táo.

$10-0=10$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 10 cùng 0 là 10.

5. Gộp đủ mười

Cùng khám phá

Có 6 con vịt đồ chơi, thêm 4 con vịt đồ chơi, không lấy ra. Bây giờ có mấy con vịt đồ chơi?

Minh họa yêu cầuKhay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp. Có 6 con vịt đồ chơi, thêm 4 con vịt đồ chơi, không lấy ra. Bây giờ có mấy con vịt đồ chơi?
Khay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp 6 con vịt đồ chơi cho nhóm ban đầu.
  2. Đưa thêm 4 con vịt đồ chơi vào cùng nhóm; giữ cả nhóm cũ.
  3. Đếm cả nhóm được 10 con vịt đồ chơi; đây là lượng sau khi thêm.

10 con vịt đồ chơi.

$6+4=10$

Tự kiểm: Tách nhóm kết quả: 10 gồm 6 và 4.

Bây giờ đến lượt em

Chọn một câu để tự làm. Dùng gợi ý khi cần rồi kiểm lại cách làm của mình.

1. Bốn và năm

Em tự làm

Có 4 nút, thêm 5 nút, không lấy ra. Bây giờ có mấy nút?

Minh họa yêu cầuKhay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp. Có 4 nút, thêm 5 nút, không lấy ra. Bây giờ có mấy nút?
Khay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Xếp 4 nút cho nhóm ban đầu.
  2. Đưa thêm 5 nút vào cùng nhóm; giữ cả nhóm cũ.
  3. Đếm cả nhóm được 9 nút; đây là lượng sau khi thêm.

9 nút.

$4+5=9$

Tự kiểm: Tách nhóm kết quả: 9 gồm 4 và 5.

2. Tám bớt ba

Em tự làm

Có 8 chiếc xe đồ chơi. Lấy ra 3, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc xe đồ chơi?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 8 chiếc xe đồ chơi; chưa lấy vật nào ra. Có 8 chiếc xe đồ chơi. Lấy ra 3, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc xe đồ chơi?
Hình chỉ nhóm ban đầu 8 chiếc xe đồ chơi; chưa lấy vật nào ra.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Xếp đủ 8 chiếc xe đồ chơi ban đầu.
  2. Chuyển đúng 3 chiếc xe đồ chơi ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 5 chiếc xe đồ chơi.

5 chiếc xe đồ chơi.

$8-3=5$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 5 cùng 3 là 8.

3. Một thêm tám

Em tự làm

Có 1 quả táo, thêm 8 quả táo, không lấy ra. Bây giờ có mấy quả táo?

Minh họa yêu cầuKhay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp. Có 1 quả táo, thêm 8 quả táo, không lấy ra. Bây giờ có mấy quả táo?
Khay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Xếp 1 quả táo cho nhóm ban đầu.
  2. Đưa thêm 8 quả táo vào cùng nhóm; giữ cả nhóm cũ.
  3. Đếm cả nhóm được 9 quả táo; đây là lượng sau khi thêm.

9 quả táo.

$1+8=9$

Tự kiểm: Tách nhóm kết quả: 9 gồm 1 và 8.

4. Mười bớt bảy

Em tự làm

Có 10 chiếc bút. Lấy ra 7, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc bút?

Minh họa yêu cầuHình chỉ nhóm ban đầu 10 chiếc bút; chưa lấy vật nào ra. Có 10 chiếc bút. Lấy ra 7, không thêm. Chỗ ban đầu còn mấy chiếc bút?
Hình chỉ nhóm ban đầu 10 chiếc bút; chưa lấy vật nào ra.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Xếp đủ 10 chiếc bút ban đầu.
  2. Chuyển đúng 7 chiếc bút ra một chỗ riêng; không đếm phần đã lấy ra vào phần còn.
  3. Đếm phần còn tại chỗ ban đầu được 3 chiếc bút.

3 chiếc bút.

$10-7=3$

Tự kiểm: Đưa phần đã lấy ra trở lại: 3 cùng 7 là 10.

Dùng điều vừa học

Mang toán ra ngoài hình

Chọn 10 nút. Dùng chúng diễn 6 + 3 và bắt đầu lại để diễn 9 − 3. Nói hai kết quả.

Gợi ý để cùng thực hiện
  • Chọn đồ vật phù hợp và tự làm theo yêu cầu.
  • Nói kết quả rồi chỉ cách em kiểm lại.

6 + 3 = 9; 9 − 3 = 6.

Cùng đồng hành với em

Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.

Cộng mà bỏ nhóm ban đầu.

Gộp cả phần ban đầu và phần thêm vào một khay chung trước khi đếm.

Trừ rồi đếm cả phần đã lấy ra.

Để phần lấy ra ngoài khay, chỉ đếm nơi câu hỏi đang hỏi.

Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
  • Biểu diễn có khớp dấu phép tính không?
  • Trẻ có kiểm trừ bằng ghép hai phần trở lại không?

Dễ hơn một chút

Chọn phép tính trong 5 đã hiểu rồi tăng lượng trong cùng kiểu chuyện.

Thử thêm khi đã quen

Dùng kết quả một phép cộng để dựng một phép trừ liên quan.

Có thể nhờ người lớn đọc đề hoặc chuẩn bị đồ dùng. Phần suy nghĩ, lựa chọn và tự kiểm để em thử theo cách của mình.

Học tiếp theo cách của em

Phiếu luyện đi kèm

Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Các tài liệu đi kèm vẫn được giữ tại đường dẫn hiện có; không cần in mới học được bài trên web.

Học liệu miễn phí do Cùng Học Toán tự biên soạn.

Học bằng đồ vật · Hiểu từng bước · cunghoctoan.com