Đọc và viết số 16–20 lớp 1 theo chục, đơn vị
Đọc và viết số 16–20 lớp 1 theo chục, đơn vị
Em dùng que để chuẩn bị que ở bàn học. Mỗi bó giữ đúng 10 que; phần rời giúp em nhận ra các số đang học.
Người lớn có thể đọc lời dẫn. Em có thể chỉ, xếp vật hoặc nói; chọn một phần ngắn để học rồi nghỉ khi cần. Bài có nhiều lựa chọn để luyện, không phải một lượt phải làm hết.
Bắt đầu bằng điều em đã biết
Em chuẩn bị gì?
- 20 que hoặc vật nhỏ an toàn
- Dây mềm hoặc vòng giấy cho nhóm 10
- Thẻ trắng, giấy và bút
Điều em sẽ biết
Nối mô hình với số 16–20 và viết số từ lời đọc; giải thích chục, đơn vị.
Trước khi bắt đầu
Đã tạo và đọc các số 16–20; biết phần chục và phần rời.
- Nhìn phần chụcMỗi bó phải đủ 10 que; chỉ và đếm số bó.
- Giữ phần rờiĐếm riêng các que chưa đủ để tạo một bó chục.
- Đọc rồi kiểmNói lượng của cả nhóm; viết số nếu đề yêu cầu và đối chiếu mô hình.
Cùng học qua năm ví dụ
Ví dụ đầu được làm mẫu. Với các ví dụ sau, em thử trước rồi mở hướng dẫn.
1. Đọc phần chục và phần rời
Cùng làm mẫu
Mỗi que thay một que ở bàn học. Nhóm này có bao nhiêu? Đọc rồi viết số.
Cùng kiểm tra từng bước
- Có 1 bó chục; mỗi bó đủ 10 nên phần bó là 10.
- Phần rời có 6 que; cả nhóm gồm 1 chục và 6 đơn vị.
- Đọc “mười sáu” và viết 16.
16 que ở bàn học; đọc “mười sáu”.
Tự kiểm: Đếm từng que theo thứ tự khác; tổng vẫn là 16. Cũng có thể tách lại đúng 1 nhóm đủ 10 và 6 que rời.
2. Hai chữ số nói gì?
Cùng khám phá
Số 20 cho biết mấy chục và mấy đơn vị? Giải thích bằng que.
Một gợi ý nhỏ
Chỉ vị trí bên trái và bên phải của số có hai chữ số.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đọc số 20: hai mươi.
- Chữ số 2 bên trái chỉ 2 chục; chữ số 0 bên phải chỉ 0 đơn vị.
- Mô hình có 2 bó chục và 0 que rời, khớp số 20.
20 gồm 2 chục và 0 đơn vị.
Tự kiểm: Đếm từng que theo thứ tự khác; tổng vẫn là 20. Cũng có thể tách lại đúng 2 nhóm đủ 10 và 0 que rời.
3. Sửa nhãn sau khi kiểm
Cùng khám phá
Mỗi que thay một que ở bàn học. Bạn ghi nhãn 20 cho nhóm này. Nhãn đã khớp chưa?
Một gợi ý nhỏ
Kiểm phần chục và phần rời riêng, rồi đối chiếu nhãn.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đếm phần bó: 1 bó là 10 que.
- Đếm phần rời: 6 que; cả nhóm là 16.
- Nhãn 20 chưa khớp. Sửa thành 16, đọc “mười sáu”.
Nhãn đúng là 16 que ở bàn học.
Tự kiểm: Đếm từng que theo thứ tự khác; tổng vẫn là 16. Cũng có thể tách lại đúng 1 nhóm đủ 10 và 6 que rời.
4. Nghe rồi viết
Cùng khám phá
Người lớn đọc “mười tám”. Em viết số rồi dùng mô hình để kiểm.
Một gợi ý nhỏ
Nghe phần chục rồi đến phần đơn vị.
Cùng kiểm tra từng bước
- Nhận ra lời đọc chỉ 1 chục và 8 đơn vị.
- Viết 1 ở hàng chục và 8 ở hàng đơn vị: 18.
- Đối chiếu 1 bó, mỗi bó 10 que, và 8 que rời.
Viết 18; đọc “mười tám”.
Tự kiểm: Đếm từng que theo thứ tự khác; tổng vẫn là 18. Cũng có thể tách lại đúng 1 nhóm đủ 10 và 8 que rời.
5. Chọn theo phần đơn vị
Cùng khám phá
Mô hình khớp số 20 hay 16? Đọc số em chọn và giải thích.
Một gợi ý nhỏ
Hai số đã cho khác nhau ở đâu? Kiểm phần đó trong hình.
Cùng kiểm tra từng bước
- Nhận ra 2 bó chục, tức 20 que.
- Có 0 que rời nên cả nhóm là 20.
- Chọn 20, đọc “hai mươi”; chữ số đơn vị phải là 0.
Chọn 20, đọc “hai mươi”.
Tự kiểm: Đếm từng que theo thứ tự khác; tổng vẫn là 20. Cũng có thể tách lại đúng 2 nhóm đủ 10 và 0 que rời.
Bây giờ đến lượt em
Chọn một câu để tự làm. Dùng gợi ý khi cần rồi kiểm lại cách làm của mình.
1. Đọc lượng mới
Em tự làm
Mỗi que thay một que ở bàn học. Nhóm này có bao nhiêu? Đọc rồi viết số.
Một gợi ý nhỏ
Đếm bó chục trước, rồi đếm que rời.
Cùng kiểm tra cách làm
- Có 2 bó chục; mỗi bó đủ 10 nên phần bó là 20.
- Phần rời có 0 que; cả nhóm gồm 2 chục và 0 đơn vị.
- Đọc “hai mươi” và viết 20.
20 que ở bàn học; đọc “hai mươi”.
Tự kiểm: Đếm từng que theo thứ tự khác; tổng vẫn là 20. Cũng có thể tách lại đúng 2 nhóm đủ 10 và 0 que rời.
2. Tự lấy đủ
Em tự làm
Hãy lấy 16 que ở bàn học. Sắp thành các nhóm đủ 10 và phần rời, rồi đọc số.
Một gợi ý nhỏ
Làm từng nhóm đủ 10 trước; giữ phần chưa đủ 10 ở ngoài.
Cùng kiểm tra cách làm
- Lấy và đếm đủ 16 que ở bàn học, mỗi vật một lần.
- Giữ 10 vật thành 1 nhóm chục; để 6 vật rời.
- Đọc “mười sáu” và kiểm cả nhóm có 1 chục và 6 đơn vị.
16 que ở bàn học: 1 chục và 6 đơn vị; đọc “mười sáu”.
Tự kiểm: Đếm từng que theo thứ tự khác; tổng vẫn là 16. Cũng có thể tách lại đúng 1 nhóm đủ 10 và 6 que rời.
3. Giải thích hoặc sửa nhãn
Em tự làm
Số 18 cho biết mấy chục và mấy đơn vị? Giải thích bằng que.
Một gợi ý nhỏ
Chỉ vị trí bên trái và bên phải của số có hai chữ số.
Cùng kiểm tra cách làm
- Đọc số 18: mười tám.
- Chữ số 1 bên trái chỉ 1 chục; chữ số 8 bên phải chỉ 8 đơn vị.
- Mô hình có 1 bó chục và 8 que rời, khớp số 18.
18 gồm 1 chục và 8 đơn vị.
Tự kiểm: Đếm từng que theo thứ tự khác; tổng vẫn là 18. Cũng có thể tách lại đúng 1 nhóm đủ 10 và 8 que rời.
4. Kiểm theo cách khác
Em tự làm
Người lớn đọc “hai mươi”. Em viết số rồi dùng mô hình để kiểm.
Một gợi ý nhỏ
Nghe phần chục rồi đến phần đơn vị.
Cùng kiểm tra cách làm
- Nhận ra lời đọc chỉ 2 chục và 0 đơn vị.
- Viết 2 ở hàng chục và 0 ở hàng đơn vị: 20.
- Đối chiếu 2 bó, mỗi bó 10 que, và 0 que rời.
Viết 20; đọc “hai mươi”.
Tự kiểm: Đếm từng que theo thứ tự khác; tổng vẫn là 20. Cũng có thể tách lại đúng 2 nhóm đủ 10 và 0 que rời.
Dùng điều vừa học
Chuẩn bị que ở bàn học
Hãy dùng que thay que ở bàn học, tự chuẩn bị 20 vật và làm nhãn cho khay.
Gợi ý để cùng thực hiện
- Lấy đủ lượng rồi tạo nhóm chục.
- Giữ phần rời để nhìn rõ.
- Đọc nhãn và kiểm lại với mô hình.
Nhãn 20; có 2 chục và 0 đơn vị, đọc “hai mươi”.
Cùng đồng hành với em
Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.
Đọc cả bó thành một que.
Tháo riêng một bó và đếm đủ 10, rồi ghép lại.
Đổi chỗ chữ số chục và đơn vị khi viết.
Đặt thẻ “chục” và “đơn vị”; chỉ bó và que rời trước khi ghi số.
Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
- Trẻ tự tạo được một lượng trong 16–20.
- Trẻ giải thích được phần bó và phần rời trước khi viết nhãn.
Dễ hơn một chút
Chỉ dùng số 16; người lớn buộc dây sau khi trẻ đếm đủ.
Thử thêm khi đã quen
Chọn số khác trong 16–20, đổi cách xếp rồi kiểm nhãn vẫn đúng.
Có thể nhờ người lớn đọc đề hoặc chuẩn bị đồ dùng. Phần suy nghĩ, lựa chọn và tự kiểm để em thử theo cách của mình.
Học tiếp theo cách của em
Phiếu luyện đi kèm
Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Các tài liệu đi kèm vẫn được giữ tại đường dẫn hiện có; không cần in mới học được bài trên web.