Đến nội dung chính
Cùng em học toán · Lớp 1

Dùng điều đã học

Trong góc đồ chơi, có lúc cần đếm, có lúc cần so hoặc gộp. Em chọn cách phù hợp với từng câu hỏi.

Học bằng đồ vậtGợi ý từng bướcTheo nhịp của em
Minh họa yêu cầuChỉ đếm các vật trong khay. Có tất cả bao nhiêu quả táo trong khay?

Người lớn có thể đọc lời dẫn. Em có thể chỉ, xếp vật hoặc nói; chọn một phần ngắn để học rồi nghỉ khi cần. Bài có nhiều lựa chọn để luyện, không phải một lượt phải làm hết.

Bắt đầu bằng điều em đã biết

Em chuẩn bị gì?

  • Đồ vật nhỏ an toàn phù hợp hình minh họa.
  • Hai khay hoặc hai vùng giấy để đặt các nhóm.
  • Giấy nháp và bút nếu em muốn vẽ; người lớn có thể ghi lời em nói.

Điều em sẽ biết

Dùng đếm, so sánh, tách–gộp và cộng trong 5 khi cách hỏi hoặc cách xếp thay đổi.

Trước khi bắt đầu

Có thể nghe một yêu cầu ngắn và chỉ hoặc di chuyển đồ vật; người lớn có thể đọc hộ.

  1. Xác định câu hỏiPhân biệt đang hỏi tổng, quan hệ nhiều–ít hay phần còn thiếu.
  2. Chọn cách làmDùng đếm, ghép hoặc tách–gộp phù hợp với câu hỏi trong 5.
  3. Kiểm dữ kiệnĐối chiếu nhóm và tên vật trong lời trả lời với chuyện ban đầu.

Cùng học qua năm ví dụ

Ví dụ đầu được làm mẫu. Với các ví dụ sau, em thử trước rồi mở hướng dẫn.

1. Đếm giỏ táo

Cùng làm mẫu

Có tất cả bao nhiêu quả táo trong khay?

Minh họa yêu cầuChỉ đếm các vật trong khay. Có tất cả bao nhiêu quả táo trong khay?
Chỉ đếm các vật trong khay.
Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chọn một quả táo làm chỗ bắt đầu.
  2. Chỉ lần lượt từng vật, không quay lại vật đã chỉ: 1, 2, 3, 4, 5.
  3. Nói lượng của cả nhóm: có 5 quả táo.

Có 5 quả táo.

Tự kiểm: Đếm lại từ phía khác, hoặc chuyển mỗi quả táo sang một chỗ riêng; vẫn được 5.

2. Hai khay xe

Cùng khám phá

Hai nhóm có bằng nhau về số lượng không? Hãy kiểm tra.

Minh họa yêu cầuKhay trái là A, khay phải là B. Các vật khác màu chỉ để phân biệt hai khay. Hai nhóm có bằng nhau về số lượng không? Hãy kiểm tra.
Khay trái là A, khay phải là B. Các vật khác màu chỉ để phân biệt hai khay.
Một gợi ý nhỏ

Ghép từng cặp, đừng chỉ nhìn hàng nào dài hơn.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Nhóm A có 3 chiếc xe đồ chơi; nhóm B có 3 chiếc xe đồ chơi.
  2. Ghép mỗi vật A với một vật B; mỗi vật chỉ thuộc một cặp.
  3. Mỗi vật đều có cặp nên hai nhóm bằng nhau.

Hai nhóm bằng nhau về số lượng.

Tự kiểm: Đếm riêng từng nhóm được 3 và 3; đối chiếu với kết luận vừa nói.

3. Bộ nút còn thiếu

Cùng khám phá

Có tất cả 5 nút. Thấy 4, phần còn lại được che. Không thêm hoặc lấy ra. Phần che có mấy nút?

Minh họa yêu cầuCó tất cả 5 nút; chỉ phần ở khay trái được nhìn thấy. Hộp phải che kín phần còn lại. Có tất cả 5 nút. Thấy 4, phần còn lại được che. Không thêm hoặc lấy ra. Phần che có mấy nút?
Có tất cả 5 nút; chỉ phần ở khay trái được nhìn thấy. Hộp phải che kín phần còn lại.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Giữ đúng tổng 5 nút.
  2. Tách 4 vật ứng với phần nhìn thấy; các vật còn lại là phần bị che.
  3. Đếm phần còn lại được 1; ghép 4 với 1 thì đủ 5.

Phần che có 1 nút.

$4+1=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 4 và 1 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

4. Bút ở hai ngăn

Cùng khám phá

Có 2 chiếc bút, thêm 3 chiếc bút, không lấy ra. Bây giờ có mấy chiếc bút?

Minh họa yêu cầuKhay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp. Có 2 chiếc bút, thêm 3 chiếc bút, không lấy ra. Bây giờ có mấy chiếc bút?
Khay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Xếp 2 chiếc bút cho nhóm ban đầu.
  2. Đưa thêm 3 chiếc bút vào cùng nhóm; giữ cả nhóm cũ.
  3. Đếm cả nhóm được 5 chiếc bút; đây là lượng sau khi thêm.

5 chiếc bút.

$2+3=5$

Tự kiểm: Tách nhóm kết quả: 5 gồm 2 và 3.

5. Xếp lại nhóm vịt

Cùng khám phá

Cùng 4 con vịt đồ chơi được xếp theo hai cách. Không thêm, không lấy ra. Mỗi lần có bao nhiêu?

Minh họa yêu cầuBên trái: lần xếp đầu. Bên phải: xếp lại cùng nhóm, không thêm hoặc lấy bớt. Cùng 4 con vịt đồ chơi được xếp theo hai cách. Không thêm, không lấy ra. Mỗi lần có bao nhiêu?
Bên trái: lần xếp đầu. Bên phải: xếp lại cùng nhóm, không thêm hoặc lấy bớt.
Một gợi ý nhỏ

Hai hình là hai thời điểm của cùng một nhóm, không cộng hai hình.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Ở lần đầu, đếm đủ 4 con vịt đồ chơi.
  2. Theo dõi: chỉ đổi vị trí của chính những vật đó, không nhập thêm nhóm nào.
  3. Đếm lại lần sau được 4; số lượng giữ nguyên.

Mỗi lần có 4 con vịt đồ chơi.

Tự kiểm: Xếp 4 vật thật thành hàng rồi thành vòng; kiểm từng vật một lần.

Bây giờ đến lượt em

Chọn một câu để tự làm. Dùng gợi ý khi cần rồi kiểm lại cách làm của mình.

1. Đếm nhóm mới

Em tự làm

Có tất cả bao nhiêu nút trong khay?

Minh họa yêu cầuChỉ đếm các vật trong khay. Có tất cả bao nhiêu nút trong khay?
Chỉ đếm các vật trong khay.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Mỗi lần chỉ hoặc lấy một vật chỉ nói một số.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Chọn một nút làm chỗ bắt đầu.
  2. Chỉ lần lượt từng vật, không quay lại vật đã chỉ: 1, 2, 3, 4.
  3. Nói lượng của cả nhóm: có 4 nút.

Có 4 nút.

Tự kiểm: Đếm lại từ phía khác, hoặc chuyển mỗi nút sang một chỗ riêng; vẫn được 4.

2. Khay nào nhiều hơn?

Em tự làm

Nhóm nào nhiều hơn, nhóm nào ít hơn?

Minh họa yêu cầuKhay trái là A, khay phải là B. Các vật khác màu chỉ để phân biệt hai khay. Nhóm nào nhiều hơn, nhóm nào ít hơn?
Khay trái là A, khay phải là B. Các vật khác màu chỉ để phân biệt hai khay.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Ghép từng cặp, đừng chỉ nhìn hàng nào dài hơn.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Nhóm A có 2 con vịt đồ chơi; nhóm B có 4 con vịt đồ chơi.
  2. Ghép mỗi vật A với một vật B; mỗi vật chỉ thuộc một cặp.
  3. Nhóm B còn 2 vật chưa có cặp, nên nhóm đó nhiều hơn.

Nhóm B nhiều hơn; nhóm A ít hơn.

Tự kiểm: Đếm riêng từng nhóm được 2 và 4; đối chiếu với kết luận vừa nói.

3. Phần táo trong hộp

Em tự làm

Có tất cả 5 quả táo. Thấy 2, phần còn lại được che. Không thêm hoặc lấy ra. Phần che có mấy quả táo?

Minh họa yêu cầuCó tất cả 5 quả táo; chỉ phần ở khay trái được nhìn thấy. Hộp phải che kín phần còn lại. Có tất cả 5 quả táo. Thấy 2, phần còn lại được che. Không thêm hoặc lấy ra. Phần che có mấy quả táo?
Có tất cả 5 quả táo; chỉ phần ở khay trái được nhìn thấy. Hộp phải che kín phần còn lại.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Giữ đúng tổng 5 quả táo.
  2. Tách 2 vật ứng với phần nhìn thấy; các vật còn lại là phần bị che.
  3. Đếm phần còn lại được 3; ghép 2 với 3 thì đủ 5.

Phần che có 3 quả táo.

$2+3=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 2 và 3 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

4. Xe vào bãi

Em tự làm

Có 3 chiếc xe đồ chơi, thêm 1 chiếc xe đồ chơi, không lấy ra. Bây giờ có mấy chiếc xe đồ chơi?

Minh họa yêu cầuKhay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp. Có 3 chiếc xe đồ chơi, thêm 1 chiếc xe đồ chơi, không lấy ra. Bây giờ có mấy chiếc xe đồ chơi?
Khay trái: ban đầu; khay phải: phần thêm, chưa gộp.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Kể lại điều xảy ra với nhóm đang được hỏi rồi dùng vật diễn lại.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Xếp 3 chiếc xe đồ chơi cho nhóm ban đầu.
  2. Đưa thêm 1 chiếc xe đồ chơi vào cùng nhóm; giữ cả nhóm cũ.
  3. Đếm cả nhóm được 4 chiếc xe đồ chơi; đây là lượng sau khi thêm.

4 chiếc xe đồ chơi.

$3+1=4$

Tự kiểm: Tách nhóm kết quả: 4 gồm 3 và 1.

Dùng điều vừa học

Mang toán ra ngoài hình

Chuẩn bị 5 khối đồ chơi. Chia 2 khối ở một bên và phần còn lại ở bên kia; nói mỗi bên có bao nhiêu rồi gộp lại.

Gợi ý để cùng thực hiện
  • Chọn đồ vật phù hợp và tự làm theo yêu cầu.
  • Nói kết quả rồi chỉ cách em kiểm lại.

Hai bên có 2 và 3 khối; gộp lại có 5 khối.

Cùng đồng hành với em

Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.

Dùng phép cộng cho mọi câu hỏi.

Đọc lại đúng câu hỏi: đang hỏi cả hai nhóm hay so hai nhóm? Cho trẻ chọn đồ vật để diễn.

Lẫn hai thời điểm xếp lại với hai nhóm cần gộp.

Dùng một bộ vật thật, chuyển chính bộ ấy sang cách xếp mới.

Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
  • Trẻ có chọn cách phù hợp từng câu hỏi không?
  • Lời trả lời có nhắc đúng vật và đúng lượng không?

Dễ hơn một chút

Chọn riêng một nhiệm vụ đếm trước khi phối hợp.

Thử thêm khi đã quen

Cho trẻ tự kể một chuyện thêm có tổng 5 và kiểm bằng vật.

Có thể nhờ người lớn đọc đề hoặc chuẩn bị đồ dùng. Phần suy nghĩ, lựa chọn và tự kiểm để em thử theo cách của mình.

Học tiếp theo cách của em

Phiếu luyện đi kèm

Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Các tài liệu đi kèm vẫn được giữ tại đường dẫn hiện có; không cần in mới học được bài trên web.

Học liệu miễn phí do Cùng Học Toán tự biên soạn.

Học bằng đồ vật · Hiểu từng bước · cunghoctoan.com