Đến nội dung chính
Cùng em học toán · Lớp 1

Tách và gộp 5

Năm đồ vật có thể chia vào hai đĩa theo nhiều cách. Dù chia thế nào, hai phần vẫn phải giữ đủ cả 5.

Học bằng đồ vậtGợi ý từng bướcTheo nhịp của em
Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 nút. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 nút. Đặt 2 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Người lớn có thể đọc lời dẫn. Em có thể chỉ, xếp vật hoặc nói; chọn một phần ngắn để học rồi nghỉ khi cần. Bài có nhiều lựa chọn để luyện, không phải một lượt phải làm hết.

Bắt đầu bằng điều em đã biết

Em chuẩn bị gì?

  • Đồ vật nhỏ an toàn phù hợp hình minh họa.
  • Hai khay hoặc hai vùng giấy để đặt các nhóm.
  • Giấy nháp và bút nếu em muốn vẽ; người lớn có thể ghi lời em nói.

Điều em sẽ biết

Nhận biết 5 gồm hai phần; tìm phần còn lại bằng cách thao tác với vật hoặc chấm.

Trước khi bắt đầu

Có thể nghe một yêu cầu ngắn và chỉ hoặc di chuyển đồ vật; người lớn có thể đọc hộ.

  1. Giữ đúng năm vậtChuẩn bị một bộ 5; chưa thêm vật từ ngoài vào.
  2. Tách hai phầnĐặt một phần vào A và chuyển hết phần còn lại vào B.
  3. Gộp để kiểmĐếm từng phần rồi đưa về một nhóm để xem có còn đủ 5 không.

Cùng học qua năm ví dụ

Ví dụ đầu được làm mẫu. Với các ví dụ sau, em thử trước rồi mở hướng dẫn.

1. Hai nút ở phần A

Cùng làm mẫu

Có 5 nút. Đặt 2 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 nút. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 nút. Đặt 2 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?
Nhóm ban đầu có 5 nút. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật.
Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chuẩn bị đúng 5 nút.
  2. Đặt 2 vào A, rồi chuyển mọi vật còn lại vào B; không để vật bên ngoài.
  3. Đếm B được 3; nói A có 2, B có 3.

A có 2, B có 3 nút.

$2+3=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 2 và 3 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

2. Bốn quả ở phần A

Cùng khám phá

Có 5 quả táo. Đặt 4 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 quả táo. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 quả táo. Đặt 4 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?
Nhóm ban đầu có 5 quả táo. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chuẩn bị đúng 5 quả táo.
  2. Đặt 4 vào A, rồi chuyển mọi vật còn lại vào B; không để vật bên ngoài.
  3. Đếm B được 1; nói A có 4, B có 1.

A có 4, B có 1 quả táo.

$4+1=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 4 và 1 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

3. Một vịt và phần còn lại

Cùng khám phá

Có 5 con vịt đồ chơi. Đặt 1 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 con vịt đồ chơi. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 con vịt đồ chơi. Đặt 1 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?
Nhóm ban đầu có 5 con vịt đồ chơi. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chuẩn bị đúng 5 con vịt đồ chơi.
  2. Đặt 1 vào A, rồi chuyển mọi vật còn lại vào B; không để vật bên ngoài.
  3. Đếm B được 4; nói A có 1, B có 4.

A có 1, B có 4 con vịt đồ chơi.

$1+4=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 1 và 4 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

4. Một phần để trống

Cùng khám phá

Có 5 chiếc bút. Đặt 0 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 chiếc bút. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 chiếc bút. Đặt 0 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?
Nhóm ban đầu có 5 chiếc bút. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chuẩn bị đúng 5 chiếc bút.
  2. Đặt 0 vào A, rồi chuyển mọi vật còn lại vào B; không để vật bên ngoài.
  3. Đếm B được 5; nói A có 0, B có 5.

A có 0, B có 5 chiếc bút.

$0+5=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 0 và 5 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

5. Đổi sang xe đồ chơi

Cùng khám phá

Có 5 chiếc xe đồ chơi. Đặt 3 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 chiếc xe đồ chơi. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 chiếc xe đồ chơi. Đặt 3 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?
Nhóm ban đầu có 5 chiếc xe đồ chơi. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra từng bước
  1. Chuẩn bị đúng 5 chiếc xe đồ chơi.
  2. Đặt 3 vào A, rồi chuyển mọi vật còn lại vào B; không để vật bên ngoài.
  3. Đếm B được 2; nói A có 3, B có 2.

A có 3, B có 2 chiếc xe đồ chơi.

$3+2=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 3 và 2 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

Bây giờ đến lượt em

Chọn một câu để tự làm. Dùng gợi ý khi cần rồi kiểm lại cách làm của mình.

1. Ba nút vào A

Em tự làm

Có 5 nút. Đặt 3 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 nút. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 nút. Đặt 3 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?
Nhóm ban đầu có 5 nút. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Chuẩn bị đúng 5 nút.
  2. Đặt 3 vào A, rồi chuyển mọi vật còn lại vào B; không để vật bên ngoài.
  3. Đếm B được 2; nói A có 3, B có 2.

A có 3, B có 2 nút.

$3+2=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 3 và 2 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

2. Một táo vào A

Em tự làm

Có 5 quả táo. Đặt 1 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 quả táo. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 quả táo. Đặt 1 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?
Nhóm ban đầu có 5 quả táo. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Chuẩn bị đúng 5 quả táo.
  2. Đặt 1 vào A, rồi chuyển mọi vật còn lại vào B; không để vật bên ngoài.
  3. Đếm B được 4; nói A có 1, B có 4.

A có 1, B có 4 quả táo.

$1+4=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 1 và 4 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

3. Đặt hết vào A

Em tự làm

Có 5 con vịt đồ chơi. Đặt 5 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 con vịt đồ chơi. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 con vịt đồ chơi. Đặt 5 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?
Nhóm ban đầu có 5 con vịt đồ chơi. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Chuẩn bị đúng 5 con vịt đồ chơi.
  2. Đặt 5 vào A, rồi chuyển mọi vật còn lại vào B; không để vật bên ngoài.
  3. Đếm B được 0; nói A có 5, B có 0.

A có 5, B có 0 con vịt đồ chơi.

$5+0=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 5 và 0 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

4. Hai bút và phần còn lại

Em tự làm

Có 5 chiếc bút. Đặt 2 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?

Minh họa yêu cầuNhóm ban đầu có 5 chiếc bút. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật. Có 5 chiếc bút. Đặt 2 vào A, đặt hết phần còn lại vào B. Mỗi phần có mấy vật?
Nhóm ban đầu có 5 chiếc bút. Khay dưới A, B đang trống để em tự chia bằng vật thật.
Đến lượt emEm chỉ, xếp vật, nói hoặc làm trên giấy trước khi mở gợi ý và cách kiểm tra.
Một gợi ý nhỏ

Giữ nguyên cả nhóm; phần đã biết và phần cần tìm phải đủ tổng.

Cùng kiểm tra cách làm
  1. Chuẩn bị đúng 5 chiếc bút.
  2. Đặt 2 vào A, rồi chuyển mọi vật còn lại vào B; không để vật bên ngoài.
  3. Đếm B được 3; nói A có 2, B có 3.

A có 2, B có 3 chiếc bút.

$2+3=5$

Tự kiểm: Gộp lại: 2 và 3 là đủ 5; không vật nào bị dùng hai lần.

Dùng điều vừa học

Mang toán ra ngoài hình

Lấy 5 nút. Chia vào hai đĩa: lần đầu A có 1 nút, lần sau A có 2 nút. Nói lượng ở B mỗi lần.

Gợi ý để cùng thực hiện
  • Chọn đồ vật phù hợp và tự làm theo yêu cầu.
  • Nói kết quả rồi chỉ cách em kiểm lại.

Lần đầu B có 4 nút; lần sau B có 3 nút.

Cùng đồng hành với em

Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.

Chia xong còn để sót vật bên ngoài.

Cho trẻ quét mắt cả chỗ ban đầu rồi chuyển hết vật vào A hoặc B.

Thêm vật mới khi đổi cách chia.

Cất các vật dư, chỉ giữ đúng bộ 5 vật cho cả hai lần.

Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
  • Hai phần có dùng hết đúng 5 vật không?
  • Trẻ có kiểm bằng gộp lại không?

Dễ hơn một chút

Dựng sẵn tổng 5, cho đặt 4 vào A rồi đếm B.

Thử thêm khi đã quen

Tìm cách chia có một đĩa trống và giải thích đĩa ấy có 0.

Có thể nhờ người lớn đọc đề hoặc chuẩn bị đồ dùng. Phần suy nghĩ, lựa chọn và tự kiểm để em thử theo cách của mình.

Học tiếp theo cách của em

Phiếu luyện đi kèm

Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Các tài liệu đi kèm vẫn được giữ tại đường dẫn hiện có; không cần in mới học được bài trên web.

Học liệu miễn phí do Cùng Học Toán tự biên soạn.

Học bằng đồ vật · Hiểu từng bước · cunghoctoan.com