Đỉnh, cạnh và mặt của khối hộp chữ nhật
Cùng em học toán · Lớp 3
Đỉnh, cạnh và mặt của khối hộp chữ nhật
Em đếm yếu tố của cả khối, bao gồm phần đang bị khuất.
Người lớn có thể đọc yêu cầu nếu cần. Em nói điều mình nhận ra và tự làm phần viết,vẽ trên giấy. Chọn một phần vừa sức rồi nghỉ khi cần.
Bắt đầu từ điều em đã biết
Điều em sẽ khám phá
Chỉ và đếm các yếu tố của khối hộp chữ nhật; nhận ra khối lập phương là trường hợp đặc biệt.
Trước khi bắt đầu
Biết đỉnh, cạnh, mặt của một khối.
Chuẩn bị một góc học nhỏ
- Khối thật hoặc hộp nhẹ.
- Dấu dán tạm không làm đổi mặt khối.
Cùng học qua năm tình huống
Ví dụ đầu có hướng dẫn mở sẵn. Với các ví dụ sau, em quan sát và thử trước rồi mở cách kiểm tra.
1. Một đỉnh, một cạnh, một mặt
Cùng làm mẫu
Chỉ một đỉnh, một cạnh và một mặt trên khối thật rồi đối chiếu hình.
Cùng kiểm tra từng bước
- Chọn một góc nhọn nơi các cạnh gặp nhau làm một đỉnh.
- Lần một đoạn giữa hai đỉnh là một cạnh.
- Chỉ cả vùng phẳng được bao quanh bởi các cạnh là một mặt.
2. Đếm đủ sáu mặt
Khám phá tiếp
Xoay khối và đếm mọi mặt, kể cả mặt lúc đầu bị che.
Một gợi ý nhỏ
Dùng mô hình thật; nét đứt chỉ cạnh bị khuất.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đánh dấu tạm mỗi mặt sau khi đếm.
- Xoay để xem cả mặt dưới và mặt sau.
- Đếm được sáu mặt, không đếm dấu dán thành mặt mới.
3. Đếm đỉnh và cạnh
Khám phá tiếp
Đếm các đỉnh rồi các cạnh của khối, nêu cách tránh lặp.
Một gợi ý nhỏ
Dùng mô hình thật; nét đứt chỉ cạnh bị khuất.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đếm bốn đỉnh ở một mặt và bốn đỉnh tương ứng mặt đối diện: 8 đỉnh.
- Hai mặt ấy có bốn cạnh mỗi mặt; thêm bốn cạnh nối tương ứng: 12 cạnh.
- Đánh dấu hoặc đi theo một thứ tự để không đếm hai lần.
4. Khối lập phương là trường hợp đặc biệt
Khám phá tiếp
Một khối hộp có sáu mặt vuông bằng nhau. Có thể gọi cả hai tên khối không?
Một gợi ý nhỏ
Dùng mô hình thật; nét đứt chỉ cạnh bị khuất.
Cùng kiểm tra từng bước
- Khối có cấu trúc khối hộp chữ nhật.
- Sáu mặt đều là vuông bằng nhau nên còn thỏa khối lập phương.
- Có thể gọi là khối lập phương và cũng là khối hộp chữ nhật.
5. So hai khối
Khám phá tiếp
So khối hộp chữ nhật và khối lập phương: số yếu tố có giống nhau không?
Một gợi ý nhỏ
Dùng mô hình thật; nét đứt chỉ cạnh bị khuất.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đếm toàn bộ từng khối bằng vật thật.
- Mỗi khối đều có 6 mặt, 12 cạnh, 8 đỉnh.
- Khác hình dạng kích thước mặt chưa làm đổi các số này.
Bốn việc em tự làm
Chọn một việc trước. Phần gợi ý và đáp án được mở riêng để em có thời gian tự nghĩ.
1. Chỉ ba yếu tố
Em tự làm
Trên mô hình thật, chỉ một mặt, một cạnh, một đỉnh và gọi đúng tên.
Một gợi ý nhỏ
Mặt là cả vùng phẳng, không chỉ đường bao.
Cùng kiểm tra từng bước
- Chỉ vùng phẳng là mặt.
- Chỉ một đoạn của đường bao là cạnh.
- Chỉ một chỗ các cạnh gặp là đỉnh.
2. Đếm đủ toàn khối
Em tự làm
Đếm mặt, cạnh, đỉnh của mô hình, kể cả phần bị khuất.
Một gợi ý nhỏ
Xoay vật để kiểm.
Cùng kiểm tra từng bước
- Đếm mặt được 6.
- Đếm hai bộ bốn đỉnh được 8.
- Đếm 4 + 4 + 4 cạnh được 12.
3. So hộp với lập phương
Em tự làm
So toàn bộ số mặt, cạnh, đỉnh của hộp chữ nhật với khối lập phương. Có gì giống nhau?
Một gợi ý nhỏ
Cùng một khối, không thêm hay tháo phần.
Cùng kiểm tra từng bước
- Xoay và đếm đủ hộp chữ nhật: 6 mặt, 12 cạnh, 8 đỉnh.
- Đếm toàn bộ lập phương cũng được 6 mặt, 12 cạnh, 8 đỉnh.
- Hai dạng có số yếu tố như nhau dù hình dạng và kích thước mặt có thể khác.
4. Đối chiếu hai loại khối
Em tự làm
Khối hộp có sáu mặt vuông bằng nhau có là khối lập phương không?
Một gợi ý nhỏ
Phân biệt số yếu tố với hình của mặt.
Cùng kiểm tra từng bước
- Quan sát cả hai dạng khối.
- Đối chiếu mặt, cạnh và đỉnh.
- Nêu quan hệ tên gọi hoặc số lượng theo điều kiện của khối.
Dùng điều vừa học
Dẫn người khác đếm
Cầm khối thật, nói thứ tự để người khác đếm đủ các cạnh.
Gợi ý để cùng thực hiện
- Chọn mặt đầu.
- Đếm cạnh mặt đối diện.
- Đếm bốn cạnh nối.
4 + 4 + 4 = 12 cạnh của toàn khối.
Cùng đồng hành với em
Gợi một điều mỗi lần, rồi chờ em thử.
Chỉ đếm phần nhìn thấy trong hình.
Cho trẻ xoay khối hoặc lần cạnh nét đứt trên mô hình.
Nhầm mặt với cạnh.
Chạm vùng phẳng rồi lần một đoạn đường bao để so.
Chọn mức phù hợp và quan sát cách em làm
- Trẻ không bỏ phần khuất.
- Trẻ nêu cách tránh lặp.
Dễ hơn một chút
Chỉ một mặt, cạnh, đỉnh trước.
Thử thêm khi đã quen
So số yếu tố hai loại khối và quan hệ trường hợp đặc biệt.
Phiếu luyện và bước tiếp theo
Học liệu miễn phí đi kèm
Có thể dùng phiếu khi muốn làm trên giấy. Bài học trên web vẫn học được mà không cần in.